هر چی ریسک بالاتر باشه، من خوشحالترم، بهتر هم خواهم بود.
بیوگرافی رابرت داونی جونیور
بازیگری که از اوج به زیر و از زیر دوباره به اوج رفت
بیوگرافی:
پدر رابرت داونی جونیور یک کارگردان و و مادر او یک بازیگر بود تا چندان باعث شگفتی نباشد که او مسیر بازیگری و ساخت فیلم و سریال را برگزیند. حتی شاید باعث تعجب نشود که نخستین ایفای نقش او در سال ۱۹۷۰ و زمانی که تنها ۵ سال سن داشت در یکی از آثار ساخته پدرش رخ داده باشد. با این وجود، اعتیاد به مواد مخدر و نوشیدنیهای الکلی را از همان سنین پایین از پدر و مادر خود که آنها نیز با این مشکلات دست و پنجه نرم میکردند به ارث برد.
او نقشهای کوتاهی در آثار رابرت داونی سینیور بازی کرد تا این که در سال ۱۹۸۳ اولین نقش خود را در اثری با کارگردانی فردی دیگر به جا آورد. البته در پایان، بیشتر نقشآفرینی رابرت داونی جونیور در Baby It’s You به کات نهایی راه نیافت. کوششهای داونی جونیور سرانجام او را به عنوان Firstborn رساند تا یکی از نخستین نقشهای قابل توجه او رقم بخورد. در پروسه ساخت این اثر بود که رابرت داونی جونیور با سارا جسیکا پارکر آشنا شد و اولین رابطه جدی خود را برقرار کرد که تا سال ۱۹۹۱ ادامه داشت.
در حالی که مسیر کاری داونی جونیور خوب پیش میرفت ولی درگیری او با مواد مخدر که پای او را به دادگاه و زندان باز کرد ضربه بزرگی به زندگی این هنرمند بود. این دوره زندگی او برای چند سال ادامه داشت اما با همه این اوصاف، دوستانی همچون مل گیبسون در پیرامون رابرت بودند تا به سر و سامان دادن او کمک کنند. با وجود چنین چالشهایی ولی رابرت داونی جونیور سعی کرد تا نبازد و زندگیاش را ادامه دهد. در همین مقطع بود که داونی برای ۱۲ سال با دبورا فالکنر ازدواج کرد که حاصل آن یک پسر بود. زمانی که داونی جونیور سرانجام توانست از این دوره سخت زندگی خود پیروز بیرون آید، در سال ۲۰۰۵ با سوزان داونی ازدواج کرد که این پیوند تا امروز پایدار باقی مانده و دو فرزند هم پیامد آن است.
نقطه عطف حرفهای:
رابرت که به کمک پدرش وارد مسیر بازیگری شده بود، زمانی که بزرگتر شد و به بلوغ رسید در کنار تئاتر به ایفای نقش در آثار گوناگونی ادامه داد و به مرور به دنبال اثبات جایگاه خود در هالیوود گشت. نخستین ایفای نقش برجسته او به سال ۱۹۸۴ و فیلم Weird Science بازمیگردد. در ادامه این مسیر او با هنرمندانی همچون جیمز اسپیدر، دنیس هاپر، وینونا رایدر، اوما تورمن و مل گیبسون در پروژههای مشترک حضور داشت تا این که در سال ۱۹۹۲ به خاطر ایفای نقش چارلی چابلین در عنوان Chaplin به سر زبانها افتاد. این اثر در کنار بردن یک بفتا، یک نامزدی اسکار را در سال ۱۹۹۳ برای رابرت به ارمغان آورد تا آینده این بازیگر درخشان به نظر برسد. برای مدتی هم همین گونه بود و ساختههای قابل توجه و موفقی رابرت داونی جونیور را در خود جای میدادند.
تا این که مشکلات قضایی و دادگاهی این هنرمند و درگیریهای او با مواد مخدر و نوشیدنیهای الکلی روی شغل او سایه سنگینی انداخت. به همین دلیل، سازندگان کمتری علاقه به کار با او و استخدام این هنرمند را داشتند. هر چند دوستی همچون مل گیبسون به کمک رابرت داونی جونیور آمد تا او را از این منجلاب نجات دهد. داونی جونیور که مدتی از سینما فاصله گرفته بود و در آثاری به مانند سریال Ally McBeal (که به لطف آن برنده جایزه گلدن گلوب هم شد) ایفای نقش میکرد، با حمایتهای مل گیبسون و پولی که او از جیب گذاشته بود با عنوان The Singing Detective در سال ۲۰۰۳ دوباره به سینما بازگشت.
رابرت داونی جونیور برای چند سال در آثار مختلفی ایفای نقش کرد که شماری از آنها درخشان از آب درآمدند و تعدادی، چندان در یادها نماندند. تا این که سال ۲۰۰۸ سر رسید تا بزرگترین نقطه عطف زندگی این هنرمند آمریکایی باشد. در این سال بود که Iron Man به اکران درآمد تا دنیای سینمایی مارول رسما آغاز شود. این فرانچایز، رابرت داونی جونیور را به اوج شهرت، موفقیت، محبوبیت و ثروت رساند و از او یک نماد جهانی ساخت؛ به گونهای که تا به امروز هنوز هم بیش از هر چیز دیگری با ایفای نقش آیرون من/تونی استارک شناخته میشود.
البته این پایان دستاوردهای داونی جونیور نبود. با این که او در سال ۱۹۹۳ به خاطر اجرای نقش چارلی چاپلین نامزدیهای برجستهای به دست آورده و حتی برنده بفتای آن سال برای «بهترین بازیگر مرد» شده بود ولی در سال ۲۰۱۰ به خاطر اجرای نقش شرلوک هولمز در فیلم Sherlock Holmes برنده یک گلدون گلوب دیگر و این بار در دستهبندی «بهترین اجرا توسط یک بازیگر مرد در یک فیلم – کمدی یا موزیکال» شد. سپس در سال ۲۰۲۴ و با حضور در فیلم Oppenheimer به کارگردانی کریستوفر نولان نه تنها دوباره بفتا را این بار برای دستهبندی «بهترین بازیگر مکمل مرد» برد، بلکه این بار جوایز منتخب منتقدان، گلدن گلوب و از همه مهمتر اسکار را برای این نقشآفرینی به نام خود زد.
تحولات اخیر:
هر چند رابرت داونی جونیور حضور بسیار کمی در سریالها داشته است اما پروژهای که پس از Oppenheimer و بردن جایزه اسکار در آن حضور داشت یک سریال کوتاه به اسم The Sympathizer بود که در سال ۲۰۲۴ عرضه شد و نامزدی جوایز منتخب منتقدان و امی را به دنبال داشت.
از سوی دیگر با این که رابرت داونی جونیور در سال ۲۰۱۹ و با عنوان Avengers: Endgame از نقش آیرون من/تونی استارک بازنشسته شد ولی به اندازهای محبوبیت داشت که مدیران و تهیهکنندگان دنیای سینمایی مارول تصمیم بگیرند که او را دوباره به فرانچایز خود بازگردانند تا این بار نقش دکتر دووم/ویکتور وان دووم را در این جهان مارول به اجرا درآورد و به حضور خود در امسییو ادامه دهد. در همین حال نیز ساخت سومین فیلم از فرانچایز شرلوک هولمز با ایفای نقش دوباره این بازیگر همیشه مورد توجه بوده است. داونی جونیور در چند سال گذشته نقش تهیهکنندگی را نیز در چندین پروژه ایفا کرده است؛ حتی آثاری که خود او در آنها به بازی نمیپردازد.
۲۰۲۴
- اسکار | بهترین اجرا توسط یک بازیگر مرد در یک نقش مکمل
- بفتا | بهترین بازیگر مکمل مرد
- گلدن گلوب | بهترین اجرا توسط یک بازیگر مرد در یک نقش مکمل در هر فیلمی
- جوایز منتخب منتقدان | بهترین بازیگر مکمل مرد
۲۰۱۰
- گلدن گلوب | بهترین اجرا توسط یک بازیگر مرد در یک فیلم - کمدی یا موزیکال
۲۰۰۱
- گلدن گلوب | بهترین اجرا توسط یک بازیگر مرد در یک نقش مکمل در یک سریال، مینیسریال یا فیلم ساختهشده برای تلویزیون
۱۹۹۳
- بفتا | بهترین بازیگر مرد
نقاط عطف شغلی
-
۱۹۷۰
ایفای نقش «پاپی» در فیلم Pound
نخستین ایفای نقش
-
۱۹۸۴
ایفای نقش «ایان» در فیلم Weird Science
نخستین ایفای نقش برجسته
-
۱۹۹۰
ایفای نقش «بیلی» در فیلم Air America
همبازی مل گیبسون
-
۱۹۹۳
ایفای نقش «چارلی چاپلین» در فیلم Chaplin
نامزدی اسکار و بردن بفتا
-
۱۹۹۴
ایفای نقش «وین گیل» در فیلم Natural Born Killers
همبازی وودی هارلسون در داستانی از کوئنتین تارانتینو
-
۲۰۰۰
ایفای نقش «لری پاول» در سریال Ally McBeal
بردن گلدن گلوب
-
۲۰۰۳
ایفای نقش «دن دارک» در فیلم The Singing Detective
بازگشت به سینما
-
۲۰۰۵
ایفای نقش «هری لاکهارت» در فیلم Kiss Kiss Bang Bang
همبازی وال کیلمر و میشل موناهن
-
۲۰۰۶
ایفای نقش «جیمز باریس» در فیلم A Scanner Darkly
همبازی کیانو ریوز و وینونا رایدر
-
۲۰۰۷
ایفای نقش «پاول ایوری» در فیلم Zodiac
همبازی جیک جیلنهال و مارک رافلو به کارگردانی دیوید فینچر
-
۲۰۰۸
ایفای نقش «آیرون من/تونی استارک» در فیلم Iron Man
آغاز فرانچایز MCU
-
۲۰۰۸
ایفای نقش «کیرک لازاروس» در فیلم Tropic Thunder
نامزدی اسکار
-
۲۰۰۹
ایفای نقش «شرلوک هولمز» در فیلم Sherlock Holmes
بردن گلدن گلوب
-
۲۰۱۹
ایفای نقش «آیرون من/تونی استارک» در فیلم Avengers: Endgame
واپسین ایفای نقش آیرون من/تونی استارک
-
۲۰۲۳
ایفای نقش «لوئیس استراوز» در فیلم Oppenheimer
بردن اسکار، بفتا، گلدن گلوب و جوایز منتخب منتقدان
-
۲۰۲۵
ایفای نقش «دکتر دووم/ویکتور وان دووم» در فیلم The Fantastic Four: First Steps
بازگشت به فرانچایز MCU با نقش ویکتور وان دووم/دکتر دووم
