یک دوجین آرزو، یک دنیا فاصله

نوشتن از قطعی اینترنت، آن هم در شرایطی که من و شما بهتر می‌دانیم که بسیاری از مسئولین کشور ککشان هم برای مشکلات خرده ما نمی‌گزد، کاری از پیش نمی‌برد. البته که همه زخم‌خورده‌ایم؛ ابعاد این قطعی کامل از شبکه جهانی، نه فقط تبعات اقتصادی یا مالی، بلکه جلوه روانی و پوست‌اندازی روحی دارد. ما حالا فقط نظاره‌گر یک اختلاف طبقاتی سیستماتیک از جنس اقتصادی نیستیم، بلکه این نقض حقوق اولیه شهروندی و یک گروگان‌گیری دیجیتال از میلیون‌ها انسان است.

پلان آخر

نگارش حال و احول‌ این روزها برای من و خیلی از همکارانم به اندازه کافی دشوار و دردناک است. اما نوشتن درباره روزهایی که پیش از این وضعیت فاجعه‌بار درگیرش بودیم، تقریبا غیرممکن است. من یک تولیدکننده محتوا و خبرنگار بازی‌های ویدیویی هستم. ماشین اخبار و اطلاعات من از بزرگراه اینترنت می‌گذرد. این بزرگراه تا چند سال پیش شبیه به یک جاده بیابانی نیمه‌کاره بود. آدم‌های زیادی برای ساخت آن زحمت کشیدند و به معنای واقعی کلمه جوانی‌شان را خرجش کردند. چه درهای بسته‌ای که با امید و تلاش‌های بسیار باز شد، چه دوره‌ها و نمایشگاه‌های «بین‌المللی» مختلفی که برگزار شد، چه نسل جدیدی که تربیت شد، چه بازی‌سازها و ژورنالیست‌های خارجی که ایران را از این طریق شناختند و حتی به ایران سفر کردند. اقدامات اولیه‌ای که آن زمان برای ما شبیه هر چیز دیگر این چرخ گردان بودند، اما به راستی که در این کشور هر روزی که ما نفس می‌کشیم، دل‌مان برای روز سخت قبلی بیشتر تنگ می‌شود.

موش‌ها و آدم‌ها

از هزینه‌های مالی و ضررهای چند هزار میلیارد تومانی که روزانه به بدنه نحیف اقتصاد دیجیتال ایران وارد می‌شود زیاد نوشته‌اند. این که کشورهای مجاور ایران در همین خاورمیانه هم دست به خرید شرکت‌های چند میلیارد دلاری آمریکایی می‌زنند یا اکسپوهای مختلف در تراز اول جهانی برگزار می‌کنند را هم فکر کنید که وجود ندارند. با این حال به همین هزینه‌های روزمره فکر کنید. جوانی که ماهانه باید چندین میلیون تومان هزینه اینترنت را در ایران بپردازد تا در نهایت از دسترسی به اولین حقوق خودش محروم بشود. آن بزرگراه اینترنت که جاده خاکی بود، پس از آسفالت شدن حالا پر از چاله‌های مختلف است. ما هم از درون فیلتر هستیم، هم از خارج تحریم. جوان ایرانی برای سرویس‌های DNS به اصطلاح گیمینگ که ریسک بن بالایی دارند، باید هزینه کنند، برای اینترنتی که سرعت دانلود و اپلود مناسبی ندارد باید هزینه کند، برای بازی مورد علاقه‌اش باید به صورت مستمر ۶۰ تا ۸۰ دلار پول هزینه کند که در نهایت از دسترسی به آن بماند. در حال نگارش این مطلب، دسترسی به استیم، پلی‌استیشن، ایکس‌باکس، نینتندو، اپیک گیمز و حتی بازی‌های آنلاین موبایلی قطع یا نزدیک به قطع است. پلتفرم‌هایی که این روزها به واسطه رونمایی از بازی‌های جدید، پر از تخفیف، ایونت‌های درون‌برنامه‌ای جدید و اتفاقات هیجان‌انگیز هستند. یا مثلا برنده‌های گلدن گلوب ۲۰۲۶ همین چند روز پیش معرفی شدند اما با اکثر دوستانم که صحبت می‌کردم خبری از آن نداشتند. حتی یک نوجوان سرطانی که اخیرا موفق شده بود تا GTA 6 را قبل از عرضه جهانی بازی کند چون احتمالا آن‌قدر عمر نمی‌کند که بازی را خودش تجربه کند هم اینترنت را منفجر کرد. البته من، به عنوان ژورنالیست بازی، خودم این خبر را حداقل یک هفته بعد از انتشار خواندم.

برداشت اول

این را نمی‌دانم که ما چندمین نسلی هستیم که زیر تیغ سانسور، تحریم، فیلترینگ گسترده یا دلار ۱۴۵ هزار تومانی با پایه حقوق ۷۱ دلاری می‌‎رویم، اما انصافا از حق نگذریم، نسل پوست‌کلفتی هستیم. تعجب من دیگر درباره این که چرا که کسی نسبت به حقوق اولیه خودش اعتراض نمی‌کند نیست، بلکه امید و همان کف نعلبکی انگیزه‌ای است که در بعضی از اطرافیانم می‌بینم. البته که این روزها هم می‌گذرد؛ اما چرا؟