دلایل نوسان قیمت تتر در بازار ایران

چرا قیمت تتر در ایران همیشه با نرخ دلار کاغذی متفاوت است؟ تتر (USDT) به عنوان بزرگ‌ترین استیبل‌کوین جهان، قرار است همیشه ارزشی معادل یک دلار آمریکا داشته باشد، اما در بازار ایران، این توازن غالباً به هم می‌خورد. این تفاوت قیمت که به آن «شکاف قیمتی» یا اسپرد گفته می‌شود، ناشی از ویژگی‌های منحصر‌به‌فرد اقتصاد دیجیتال در ایران و محدودیت‌های دسترسی به بازارهای جهانی است.

در اکثر مواقع، بررسی قیمت تتر نشان می‌دهد که این ارز دیجیتال با اختلافی چند صد تا چند هزار تومانی نسبت به دلار بازار آزاد معامله می‌شود. اصلی‌ترین دلیل این پدیده، سرعت واکنش بازار کریپتو به اخبار است؛ در حالی که بازار سنتی ارز در ساعات شب یا روزهای تعطیل متوقف می‌شود، بازار تتر به‌صورت ۲۴ ساعته فعال بوده و اولین مقصدی است که شوک‌های سیاسی و اقتصادی را منعکس می‌کند.

تاثیر عرضه و تقاضا در صرافی های داخلی

یکی از مهم‌ترین دلایل نوسان قیمت تتر در بازار ایران، برهم خوردن تعادل عرضه و تقاضا در پلتفرم‌های داخلی است. در زمان‌هایی که تقاضا برای خروج سرمایه یا حفظ ارزش دارایی افزایش می‌یابد، هجوم کاربران برای خرید تتر باعث می‌شود قیمت این ارز از نرخ دلار فیزیکی پیشی بگیرد.

برخلاف صرافی‌های بین‌المللی که نقدینگی عظیمی دارند، صرافی‌های داخلی گاهی در تامین آنی حجم‌های بسیار بزرگ با محدودیت مواجه می‌شوند. این محدودیت در نقدینگی، به همراه هزینه‌های انتقال شبکه و کارمزدهای واسطه‌گری، باعث می‌شود نرخ نهایی برای کاربر ایرانی متفاوت از چارت‌های جهانی باشد.

نقش تحریم ها و ریسک فریز شدن حساب ها

در سال‌های اخیر، سیاست‌های شرکت تتر (Tether Limited) در قبال کاربران ایرانی سخت‌گیرانه‌تر شده است. گزارش‌های منتشر شده در آغاز سال ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که مسدودسازی آدرس‌های مرتبط با مناطق تحت تحریم، ریسک نگهداری این دارایی را افزایش داده است.

این فشارها دو اثر متناقض بر قیمت دارند؛ از یک سو ریسک بالای نگهداری ممکن است باعث فروش گسترده و کاهش قیمت شود، و از سوی دیگر، دشواری در تامین تتر «سالم» و بدون ریسک توسط صرافی‌ها، هزینه‌های عملیاتی را بالا برده و در نهایت منجر به افزایش قیمت برای مصرف‌کننده نهایی می‌گردد.

اختلاف قیمت بین صرافی های مختلف

اگر بازار را رصد کنید، متوجه می‌شوید که قیمت تتر در تمام صرافی‌های ایرانی یکسان نیست. این اختلاف عمدتاً به دلیل تفاوت در «عمق بازار» هر صرافی است. پلتفرم‌هایی که تعداد کاربران بیشتری دارند، معمولاً قیمت‌های منصفانه‌تری ارائه می‌دهند چون عرضه و تقاضا در آن‌ها به شکلی ارگانیک‌تر به تعادل می‌رسد. علاوه بر این، نوسانات نرخ حواله در کشورهای همسایه نیز مستقیماً بر قیمت تتر در ایران اثر می‌گذارد، چرا که تتر عملاً نقش «حواله دیجیتال» را ایفا می‌کند.

جمع‌بندی

نوسانات قیمت تتر در ایران تابعی از نرخ دلار، سیاست‌های بین‌المللی شرکت تتر و سطح نقدینگی در صرافی‌های داخلی است. برای معامله‌گران، درک این نکته ضروری است که تتر در ایران صرفاً یک دلار دیجیتال نیست، بلکه دارایی مستقلی است که به دلیل محدودیت‌های بانکی، حق‌العمل و ریسک‌های خاص خود را در قیمت لحاظ می‌کند.