این اینترنت کم‌جان به درد بازی نمی‌خورد؛ گزارشی از وضعیت تلخ جامعه‌ی گیمرهای ایرانی

اینترنت ایران از ۵ خرداد به مدار برگشت اما وصل‌شدن اینترنت به معنای بازگشت بازی‌‌ها نبود. جامعه گیمرهای ایرانی همچنان با محدودیت‌ها و مشکلات گسترده‌ای برای دسترسی به بازی‌ها مواجه هستند. با وجود دسترسی عمومی به شبکه، ابزارهای ضروری گیمرها از جمله دی‌ان‌اس‌ها دچار اختلال جدی هستند و امکان تجربه پایدار بازی‌های آنلاین، به ویژه در کنسول‌های خانگی از بین رفته است.

به گزارش ویجیاتو، جامعه گیمرهای ایرانی در طول قطعی اینترنت ۸۸ روزه با انواع و اقسام مشکلات روبه‌رو بودند.  در این دوران برخی از سایت‌ها و سرویس‌های بازی مانند PSN به صورت وایت‌لیست در دسترس قرار گرفتند اما این بازگشایی به معنای بازی کردن به شکل قبلی نبود. برای لایسنس چک کردن به DNS نیاز بود که تقریبا به جز یکی از سرویس‌های DNS، هیچ کدام از آن‌ها کار نمی‌کردند. جدای از این به دلیل قطعی اینترنت، امکان اجرای آنلاین‌ بازی‌ها عملا وجود نداشت و خیلی از بازیکنانی که از کنسول‌های خود برای آنلاین بازی کردن استفاده می‌کردند، شاهد خاک خوردن کنسول‌های خود بودند.

پس از گذر از قطعی اینترنت و وصل شدن‌ آن، بسیاری از گیمرها به سراغ بازی‌‌های محبوب خود رفتند اما نتیجه کاملا ناامیدکننده بود. با وجود برقراری مجدد دسترسی به شبکه، اختلالات ادامه ‌داشت و مانع از برقراری یک اتصال پایدار شد. این شرایط باعث شده ورود به سرورهای بازی تا حدی غیرممکن بماند و به طور واضح بازگشت به اینترنت پایدار هنوز برای اکثر جامعه بازیکنان رقم نخورده است.

وضعیت حال حاضر: آفلاینی در لباس آنلاین

مسئله حال حاضر اینترنت و اشکلات تمام نشدنی‌ آن، تنها مخصوص به بازی‌های ویدیویی نیست. کارشناسان این حوزه تاکید دارند اینترنت به شرایط قبل از دی ماه بازنگشته و محدودیت‌ها و اختلال‌‌ها همچنان در شبکه وجود دارند.

حتی در صورتی که گیمرها بتوانند از سد شبکه پراختلال عبور کنند، با یک سد دیگر روبه‌رو می‌شوند: تحریم‌ها. بسیاری از بازی‌ها و سرویس‌های گیمینگ در ایران تحریم هستند و برای استفاده از آن‌‌ها باید از ابزارهای دورزدن تحریم استفاده کرد.

با این وجود، مسئله تحریم برای گیمرهای ایرانی چیز جدیدی نیست و با گسترش ابزارهای دورزدن تحریم، گیمرها همچنان به بازی‌های موردعلاقه خود دسترسی داشتند اما در حال حاضر این ابزارها شرایط پایداری ندارند. همچنین خیلی از فروشندگان DNS هنوز با شبکه مشکل دارند و فروش سرویس‌های خود را متوقف نگه داشته‌اند.

پینگ بالا، پکت لاست، قطعی

اینترنت ایران پیش از این قطعی‌ها هم برای بازی کردن مناسب نبود. مسئله پینگ بالا باعث می‌شد تا دستورات بازیکنان با تاخیر زیادی به سرورها منتقل شود و کیفیت بازی‌کردن افت کند. این مسئله به نوعی رقابت عادلانه در سرورهای بازی‌ آنلاین را چنان دچار مشکل می‌کرد جدای از رقابت درون بازی، گیمر ایرانی یک رقیب دیگر نیز داشت: اینترنت ضعیف.

این اینترنت ضعیف اما حالا ضعیف‌تر از قبل بازگشته و به شکل  غیرقابل پیش‌بینی عمل می‌کند. مسئله دیگری که باید در نظر گرفت این است که گیمرهای ایرانی نزدیک به سه ماه از بازی‌های جدید و آپدیت بازی‌های خودشان دور مانده بودند. دانلود کردن از سرویس‌های کنسولی، همچنان شرایط پایداری ندارد در بعضی از ساعات می‌توان سرعت دانلود بالایی را تجربه کرد و گاهی سرعت دانلود بازی‌‌ها تنها به چند کیلوبایت می‌رسد.

 در این زمان که حجم بازی‌ها افزایش زیادی داشته، این مسئله سرعت دانلود چنان آزاردهنده است که ممکن است دانلود یک بازی یک یا چند روز طول بکشد و شور و اشتیاق برای بازی‌کردن را از بین ببرد.

بسته بودن IPV6 و مکافات‌ها

پس از قطعی اینترنت در دی‌ماه، IPV6 در ایران بسته شد. پس وصل اینترنت نیز IPV6 بازنگشت و برنگشتن آن دشواری‌های بیشتری را به برای آنلاین بازی کردن به وجود آورد. در حال حاضر نیز طبق بررسی‌ها IPV6 همچنان بازنشده و سهم آن از اینترنت ایران همچنان ۰.۱ است.

این محدودیت باعث می‌شود شرکت‌های ارائه‌دهنده اینترنت به دلیل کمبود جهانی آدرس‌های IPv4، به استفاده گسترده از فناوری CGNAT روی بیاورند که نتیجه آن ایجاد محدودیت‌های ساختاری شدید برای گیمرها است.

یکی از مهم‌ترین پیامدهای مسدود بودن آی‌پی نسخه ۶، درگیری مداوم کاربران با مشکل «نت تایپ» (NAT Type) است. به طور خلاصه در معماری IPv6 هر دستگاه یک آدرس اینترنتی مستقل و مستقیم دریافت می‌کند، اما در شبکه فعلی ایران، به دلیل اتکای اجباری به IPv4 و محدودیت‌های CGNAT، چندین کاربر به صورت همزمان از یک آدرس آی‌پی عمومی مشترک استفاده می‌کنند.

 این موضوع باعث می‌شود سرورهای بازی نتوانند ارتباط دوطرفه و مستقیمی با کنسول یا سیستم بازیکن برقرار کنند و در نتیجه، فرایند پیدا کردن مسابقه یا اتصال به سرورها با خطاهای متعدد و زمان‌های انتظار طولانی مواجه می‌شود.

صدایی که نمی‌رسد

بسیاری از بازی‌های ویدیویی و پلتفرم‌های شبکه ایکس‌باکس و پلی‌استیشن برای ارتباطات صوتی و تشکیل گروه‌های بازی از ارتباطات همتا به همتا (P2P) بهره می‌برند. ارتباط همتا به همتا یا P2P (Peer-to-Peer) ساختاری است که در آن گیمرها به جای اتصال به یک سرور مرکزی متعلق به سازنده بازی، به صورت مستقیم به دستگاه‌های یکدیگر متصل می‌شوند.

در بسیاری از بازی‌های چندنفره و همچنین سیستم‌های گفتگوی صوتی کنسول‌ها مانند پارتی، یکی از بازیکنان نقش میزبان را بر عهده دارد و سایرین مستقیما به شبکه او وصل می‌شوند. این روش ارتباطی برای پایداری، به آدرس‌های اینترنتی مستقیم و بدون واسطه نیاز دارد. با تشدید محدودیت‌های شبکه و استفاده گسترده از سیستم‌های تبدیل آدرس در شرکت‌های ارائه‌دهنده اینترنت داخلی، دستگاه‌های بازیکنان نمی‌توانند آدرس یکدیگر را در فضای اینترنت پیدا کنند.

احتمالا برای گیمرهای زیادی پیش آمده که در پارتی‌های کنسولی بازیکنان متوجه ‌شوند که صدای هم‌تیمی‌های خود را نمی‌شنوند یا به دلیل عدم امکان برقراری ارتباط مستقیم با میزبان، به طور مداوم از لابی‌های بازی اخراج می‌شوند. طبق بررسی ویجیاتو روی شبکه پلی‌استیشن این مشکل همچنان در ایجاد پارتی وجود دارد و هنوز راه حل مشخصی برای برطرف شدن آن وجود ندارد.

اینترنت کی به حالت قبلی باز‌می‌گردد؟

در سایه جنگ و روزهای قطعی اینترنت، جامعه گیمرها کاملاً به دست فراموشی سپرده شدند. در آن هیاهو و قحطی سرگرمی، بازی‌های ویدیویی آخرین سنگر برای فرار از اضطرابِ واقعیت بودند، اما هیچ نهادی به این نیاز ابتدایی توجهی نکرد.

 بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای، به عنوان تنها متولی رسمی این حوزه، پس از گذشت چهل روز از جنگ اعلام کرد که برای برقراری دسترسی به بازی‌های پرطرفداری چون FC و PES در حال مذاکره است. با این حال، این وعده هرگز عملی نشد؛ تا جایی که امروز حتی با وجود وصل شدن اینترنت، گیمرها همچنان برای تجربه آنلاین این بازی‌ها با مشکلات دست‌وپنج نرم می‌کنند.

چند روز قبل از وصل شدن اینترنت صحبت‌های زیادی بود که هنگام بازگشایی شرایط به قبل از دی باز می‌گردد یا اینترنت دوباره همان اینترنت پر از اختلال دی در دسترس قرار می‌گیرد. با این حال بعد از وصل شدن اینتنرت پس از ۸۸ روز، ردپای همان اینترنت محدود پس از دی دیده شد و گزارش‌‌ها از سمت دیتاسنترها مشخص کرده که اینترنت دیتاسنترها همچنان متصل نیست.

در واکنش به این وضعیت، مدیر عامل شرکت ارتباطات زیرساخت اعلام کرد بهبود کیفیت سرویس‌ها و بازگشت ترافیک بین‌الملل به دلیل طولانی شدن قطعی‌ها چند روزی زمان‌ می برد و باید برای بهبود آن صبور بود. به نظر می‌رسد راهی جز صبر کردن وجود ندارد. اینترنت ایران به نوعی تبدیل به یک صفحه لودینگ شده که انتظار برای پر شدن آن بیش از حد طولانی است.