احتمال مبارزه مجدد با باس‌فایت قطعی اینترنت؛ وقتی مجبور هستیم دکمه F5 را فشار دهیم

گیمرها یک عادت قدیمی دارند؛ هر وقت احساس کنند اتفاق مهمی در راه است، بازی را ذخیره می‌کنند. فرقی نمی‌کند قرار باشد وارد محل مبارزه با باس‌فایت شوند یا صرفا یک دیالوگ را انتخاب کنند. تجربه به آن‌ها یاد داده که همیشه قبل از بحران، یک سیو سالم داشته باشند.

در چند روز گذشته با افزایش تنش‌های منطقه و صحبت‌ها درباره احتمال از سرگیری جنگ، به نظر می‌رسد بسیاری از کاربران ایرانی در حال انجام همین کار هستند؛ البته نه در یک بازی ویدیویی، بلکه در زندگی واقعی.

در روزهای اخیر، بار دیگر توصیه‌هایی درباره ذخیره فایل‌های مهم، تهیه نسخه پشتیبان از اطلاعات، دانلود اسناد ضروری و نگهداری آن‌ها روی حافظه‌های مختلف در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست می‌شود. برای بسیاری از کاربران، خاطره تلخ قطعی‌های گسترده اینترنت و از دسترس خارج شدن سرویس‌ها همچنان زنده است. به همین دلیل، واکنش طبیعی آن‌ها آماده شدن برای سناریوهایی است که امیدوارند هرگز رخ ندهند.

در این بین، شاید جالب‌ترین بخش ماجرا، رفتار رسانه‌ها، فروشگاه‌های آنلاین و تولیدکنندگان محتوا باشد. در شبکه‌های اجتماعی می‌توان دید که بسیاری از صفحات و کانال‌ها دوباره لینک پیام‌رسان‌های داخلی یا راه‌های ارتباطی جایگزین خود را منتشر می‌کنند؛ نه از روی علاقه یا اجبار، بلکه به این دلیل که تجربه‌های گذشته نشان داده ارتباط با مخاطب ممکن است در لحظه‌ای ناگهان قطع شود و همه چیز را دستخوش تغییر کند.

این رفتار شباهت عجیبی به مکانیزم‌های بازی‌های ویدیویی دارد. وقتی بازی به شما هشدار نمی‌دهد که چه چیزی در چند دقیقه آینده انتظار شما را می‌کشد، منطقی‌ترین کار این است که وضعیت فعلی خود را ذخیره کنید. نه به این دلیل که مطمئن هستید شکست خواهید خورد، بلکه چون نمی‌خواهید در صورت وقوع اتفاقی غیرمنتظره، همه پیشرفت خود را از دست بدهید. هرچند کوچ اجباری به شبکه‌های داخلی به معنای داشتن یک سیو بی‌نقص نیست؛ بیشتر به بارگذاری یک فایل ذخیره اضطراری شباهت دارد که شما را به مراحل ابتدایی برمی‌گرداند.

برای گیمرها، مفهوم Backup یا نسخه پشتیبان چیز تازه‌ای نیست. سال‌هاست که بازیکنان از فایل‌های ذخیره خود کپی می‌گیرند و بازی‌های مورد علاقه‌شان را آفلاین نگه می‌دارند. اکنون همان منطق به بخش‌های دیگری از زندگی دیجیتال سرایت کرده است؛ از آرشیو عکس‌های خانوادگی گرفته تا اسناد کاری، اطلاعات مالی و راه‌های ارتباطی.

البته هیچ‌کس دوست ندارد در شرایطی زندگی کند که مجبور باشد دائماً برای اختلال یا قطعی احتمالی آماده شود. اما واقعیت این است که تجربه، رفتار کاربران را شکل می‌دهد. همان‌طور که یک گیمر پس از چند بار شکست خوردن یاد می‌گیرد قبل از هر مرحله سخت سیو بگیرد، کاربران ایرانی هم پس از سال‌ها مواجهه با اختلال‌های مختلف و قطعی‌های طولانی مدت، به سمت ایجاد نسخه‌های جایگزین و ذخیره‌سازی اطلاعات مهم حرکت کرده‌اند.

در لحظه نگارش این یادداشت، هیچ نوع قطعی یا اختلالی در اینترنت کشور رخ نداده ولی هیچ‌کس نمی‌داند در آینده چه اتفاقی رخ خواهد داد. اما چیزی که می‌توان با اطمینان گفت این است که بسیاری از کاربران، درست مانند بازیکنی که قبل از ورود به باس‌فایت آخر دکمه Save را فشار می‌دهد، مشغول آماده کردن فایل سیو خود هستند؛ فقط این بار نه برای یک بازی، بلکه برای زندگی دیجیتال‌شان. زندگی دیجیتالی که مدت کوتاهی است نبض آن به زندگی ایرانی‌ها بازگشته است.