خلاء روابط عمومی؛ صنعت بازی ایران هنوز روابط عمومی را جدی نگرفته است

صنعت بازی‌سازی فقط با ساخت یک بازی خوب رشد نمی‌کند. در کنار توسعه فنی، طراحی هنری و ایده‌پردازی، ارتباط با مخاطب و رسانه‌ها یکی از بخش‌های مهم مسیر موفقیت هر اثر محسوب می‌شود. بخشی که در اکوسیستم بازی ایران هنوز جایگاه واقعی خود را پیدا نکرده است.

در سال‌های گذشته، بسیاری از استودیوهای بازی‌سازی ایرانی و بازی‌سازان مستقل نتوانسته‌اند ارتباط مستمری با رسانه‌های تخصصی حوزه گیم ایجاد کنند. نتیجه این اتفاق، شکل نگرفتن یک زنجیره ارتباطی کامل در اکوسیستم بازی کشور است. زنجیره‌ای که در آن رسانه‌ها بتوانند آثار جدید را معرفی کنند، مخاطبان با بازی‌های داخلی آشنا شوند و سازندگان نیز بازخوردهای واقعی از جامعه دریافت کنند.

بحث اینجاست که رسانه‌های گیمینگ فقط محلی برای انتشار خبر نیستند. آن‌ها بخشی از مسیر دیده شدن یک بازی هستند. معرفی درست یک اثر، انتشار مصاحبه با سازندگان، پوشش روند توسعه و نقد و بررسی بازی‌ها می‌تواند به افزایش شناخت مخاطبان و حتی جذب کاربران جدید کمک کند. با این حال، بسیاری از سازندگان ایرانی در سالیان این بخش از مسیر تولید بازی را جدی نگرفته‌اند.

حتی در مواردی دیده شده که یک بازی‌ساز مستقل، اطلاعات یا تریلر بازی خود را در اختیار رسانه‌های بین‌المللی مانند IGN قرار داده، اما رسانه‌های تخصصی داخلی از دریافت همان اطلاعات محروم مانده‌اند. چنین رویکردی باعث می‌شود فاصله میان بازی‌سازان ایرانی و جامعه‌ای که قرار است مخاطب اصلی محصولات آن‌ها باشد، بیشتر شود.

در مقابل، استودیوهای بزرگ خارجی و حتی بازیسازان مستقل، سال‌هاست روابط عمومی را به عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از فرآیند توسعه بازی می‌بینند. آن‌ها پیش از عرضه یک بازی، رسانه‌های تخصصی را دعوت می‌کنند تا نسخه‌ای از بازی را تجربه کنند، بخش‌هایی از آن را به شکل اختصاصی ببینند و نظر خود را درباره اثر ارائه دهند. روابط عمومی استودیوها و ناشران پیش و پس از عرضه بازی نیز با آماده کردن پرس‌کیت، اطلاعات مورد نیاز برای نقد و بررسی را در اختیار رسانه‌ها قرار می‌دهند تا بازی بتواند وارد چرخه تحلیل و گفت‌وگو شود.

این روند فقط یک فعالیت تبلیغاتی نیست. بلکه راهی برای ایجاد ارتباط میان سازنده، رسانه و مخاطب است. نقد و بررسی بازی‌ها می‌تواند به شناسایی نقاط ضعف و قوت آثار کمک کند و در نهایت باعث ساخت بازی‌های بهتر شود. با این حال، به نظر می‌رسد بخشی از بازی‌سازان ایرانی همچنان از قرار گرفتن آثارشان در معرض نقد واهمه دارند و تصور می‌کنند نقد منفی می‌تواند به موفقیت بازی آسیب بزند.

در حالی که یک صنعت پویا بدون نقد شکل نمی‌گیرد. همان‌طور که در سینما، ادبیات و دیگر حوزه‌های فرهنگی، نقد به رشد آثار کمک می‌کند، صنعت بازی نیز برای پیشرفت نیازمند گفت‌وگو، بررسی و حتی نقدهای سخت‌گیرانه است.

بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای نیز پیش‌تر اعلام کرده بود که قصد دارد با استفاده از سامانه همگرا، ارتباط میان رسانه‌ها و بازی‌سازان را تقویت کند و بستری برای نزدیک‌تر شدن این دو بخش ایجاد کند. با وجود این وعده‌ها، هنوز این ارتباط شکل نگرفته و مشخص نیست از چه زمانی قرار است این اتفاق عملیاتی شود.

این ضعف ارتباطی تنها به بازی‌سازان و استودیوهای مستقل محدود نمی‌شود و حتی در ساختارهای رسمی مرتبط با صنعت بازی نیز دیده می‌شود. طبق تجربه ما در ویجیاتو، در مواردی برای برقراری ارتباط با بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای، پاسخ‌گرفتن از روابط عمومی و عوامل این مجموعه روزها زمان برده است! 

تأخیر در پاسخ‌گویی به رسانه‌ها، آن هم از سوی نهادی که خود را متولی حمایت و توسعه صنعت بازی کشور می‌داند، نشان می‌دهد مسئله روابط عمومی در این اکوسیستم گسترده‌تر از یک بخش خاص است و نیاز به بازنگری جدی دارد. نهادی که قرار است میان بازی‌سازان، رسانه‌ها و مخاطبان پل ارتباطی ایجاد کند، خود باید در خط مقدم ایجاد یک ارتباط سریع، شفاف و حرفه‌ای با رسانه‌ها باشد. 

در نهایت صنعت بازی ایران برای رشد، تنها به سرمایه‌گذاری، آموزش نیروی انسانی یا حمایت مالی نیاز ندارد؛ بلکه باید یاد بگیرد چگونه با مخاطب خود ارتباط برقرار کند. بازی‌ای که دیده نشود، حتی اگر کیفیت بالایی داشته باشد، شانس کمتری برای دیده شدن خواهد داشت. ساختن این مسیر ارتباطی، مسئولیتی مشترک میان بازی‌سازان، رسانه‌ها و نهادهای مرتبط است. مسیری که بدون آن، بسیاری از آثار ایرانی پیش از رسیدن به مخاطب، از چرخه رقابت خارج می‌شوند.

در ویجیاتو باور داریم شکل گرفتن یک ارتباط منسجم میان بازی‌سازان، رسانه‌ها و مخاطبان می‌تواند به رشد صنعت بازی ایران کمک کند. ما از هر اقدامی که به ایجاد این زنجیره ارتباطی منجر شود استقبال می‌کنیم و آمادگی خود را برای همکاری با بازی‌سازان، استودیوهای مستقل و نهادهای مرتبط اعلام می‌کنیم. رسانه‌ها قرار نیست صرفاً پس از انتشار یک بازی به سراغ آن بروند؛ بلکه می‌توانند از مراحل ابتدایی شکل‌گیری یک اثر، در کنار سازندگان حضور داشته باشند و به دیده شدن بهتر محصولات ایرانی کمک کنند. ایجاد این ارتباط نیازمند همکاری دوطرفه است و امیدواریم با تقویت تعامل میان بازی‌سازان و رسانه‌های تخصصی، مسیر معرفی، نقد و رشد بازی‌های ایرانی هموارتر شود.