از نخستین داده‌نمای استریمرهای ایرانی رونمایی شد؛ ماینکرفت محبوب‌ترین بازی میان استریمرهای آپارات

بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای با همکاری مرکز تحقیقات بازی‌های دیجیتال (دایرک) از نخستین داده‌نمای استریمرهای ایرانی رونمایی کرد. این گزارش که بر پایه اطلاعات بخش بازی آپارات تهیه شده است، تصویری آماری از تعداد استریمرها، بازی‌های محبوب، میزان بازدید کانال‌ها و نوع محتوای مورد استقبال مخاطبان ارائه می‌دهد. داده‌های این مجموعه تا ۲۱ آبان ۱۴۰۵ به‌روزرسانی شده‌اند و نشان می‌دهند ۷۴۷۵ کانال در آپارات محتوای مرتبط با بازی تولید می‌کنند.

به گزارش ویجیاتو، محمد حاجی‌میرزایی، مدیرعامل بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای، در مراسم رونمایی با اشاره به جایگاه استریمرها در صنعت بازی گفت:

او شناخت دقیق فعالان این حوزه را نخستین گام برای سیاست‌گذاری مؤثر دانست و توضیح داد که اطلاعات مربوط به تعداد استریمرها، مخاطبان، نوع فعالیت و پلتفرم‌های مورد استفاده آن‌ها می‌تواند به ارزیابی نتایج سیاست‌های حمایتی کمک کند.

حاجی‌میرزایی همچنین تأکید کرد که آمار فعلی تصویر کاملی از استریمرهای ایران نیست؛ چراکه این مرحله فقط فعالیت آن‌ها در پلتفرم‌های بومی را پوشش می‌دهد و قرار است در مراحل بعدی پلتفرم‌های غیربومی نیز به پژوهش اضافه شوند.

۷۴۷۵ استریمر بازی در آپارات فعالیت می‌کنند

بر اساس داده‌نمای منتشرشده، از مجموع ۹۷۷۷ کانال حاضر در بخش بازی آپارات، ۷۴۷۵ کانال محتوای مرتبط با بازی تولید می‌کنند. این کانال‌ها در مجموع ۳۲.۳ میلیون دنبال‌کننده دارند و تاکنون ۵۱۲.۱ هزار ویدئو منتشر کرده‌اند. مجموع بازدید آن‌ها نیز به ۱۲.۸ میلیارد می‌رسد.

البته در این گزارش میان تعداد کل ویدئوهای منتشرشده و ویدئوهای بررسی‌شده تفاوت وجود دارد. نمافر در تحلیل خود، بازدید، تعداد لایک و بازی مرتبط با ۲۶۸ هزار و ۱۸۳ ویدئو را بررسی کرده است.

فرزانه شریفی، معاون پژوهش بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای، در توضیح این پروژه گفت داده‌نما با هدف شناخت جامعه استریمرهای بازی تهیه شده و قرار است مبنایی برای بررسی وضعیت این گروه باشد. او تأکید کرد این مرحله تنها بخشی از فرایند شناسایی استریمرهاست و تمرکز آن بر پلتفرم‌های داخلی قرار دارد. به گفته شریفی، در مراحل بعدی قرار است استریمرهای فعال در پلتفرم‌های خارجی نیز در بررسی‌ها لحاظ شوند.

یکی از نکات قابل توجه این داده‌نما، تمرکز بالای دنبال‌کنندگان و بازدیدها در تعداد محدودی از کانال‌هاست. تنها یک درصد از استریمرها، معادل ۷۴ کانال، ۸۷ درصد از کل بازدیدها را به خود اختصاص داده‌اند. سهم ۱۰ درصد از کانال‌های بزرگ‌تر نیز به ۹۹ درصد بازدیدها می‌رسد؛ در نتیجه، ۹۰ درصد باقی‌مانده تنها یک درصد از بازدیدها را دریافت می‌کنند.

این تمرکز در تعداد دنبال‌کنندگان نیز دیده می‌شود؛ یک درصد بالایی استریمرها ۴۶ درصد از دنبال‌کنندگان را در اختیار دارند. در مقابل، ۶۲ درصد کانال‌ها کمتر از هزار دنبال‌کننده دارند و تعداد دنبال‌کنندگان استریمر معمولی حدود ۵۸۰ نفر است. تنها شش کانال بیش از نیم میلیون دنبال‌کننده دارند.

ماینکرفت محبوب‌ترین بازی استریمرهای ایرانی است

داده‌نمای بنیاد نشان می‌دهد ماینکرفت با ۲۲۰۹ استریمر، محبوب‌ترین بازی میان تولیدکنندگان محتوای بازی در آپارات است. پس از آن Call of Duty و GTA قرار دارند. روبلاکس نیز در میان بازی‌های پرطرفدار جایگاه قابل توجهی دارد.

در بخش بازی‌های رو به رشد، روبلاکس بیش از دیگر عناوین توانسته استریمرهای تازه جذب کند. نیمی از استریمرهای این بازی از سال ۱۴۰۳ به بعد به آپارات پیوسته‌اند. پسرخوانده نیز با سهم ۴۸ درصدی استریمرهای تازه‌وارد، در این بخش مورد توجه قرار گرفته است.

در مقابل، تعداد استریمرهای تازه‌وارد به‌طور کلی پس از سال ۱۴۰۲ کاهش یافته است. بیشترین میزان ورود استریمرها به آپارات در سال ۱۴۰۲ ثبت شده و در آن سال ۱۱۷۲ کانال جدید فعالیت خود را آغاز کرده‌اند. طبق توضیح گزارش، آمار سال ۱۴۰۵ تنها هفت ماه نخست این سال را دربر می‌گیرد.

این داده‌نما همچنین برخی بازی‌ها را از نظر میزان مخاطب و تعداد رقبای فعال، دارای ظرفیت بیشتری برای ورود استریمرهای جدید می‌داند. گرنی، وار تاندر، یورو تراک، فورزا، اساسینز کرید و الدن رینگ در گروه بازی‌هایی قرار گرفته‌اند که به نسبت تعداد استریمرهای فعال، مخاطب مناسبی دارند.

چالش‌ها و محتوای داستانی بیشتر از گیم‌پلی ساده دیده می‌شوند

یکی دیگر از بخش‌های داده‌نما به نوع محتوای منتشرشده و میزان استقبال مخاطبان اختصاص دارد. بر اساس آمار این گزارش، ویدئوهای چالشی به‌طور میانگین ۸۹۹۹ بازدید دریافت می‌کنند؛ رقمی که حدود هفت برابر میانگین بازدید ویدئوهای گیم‌پلی ساده است.

ویدئوهای سریالی و داستانی با میانگین ۸۱۱۸ بازدید و محتوای ترسناک با ۵۴۰۷ بازدید در رتبه‌های بعدی قرار دارند. در مقابل، میانگین بازدید ویدئوهای گیم‌پلی و پارت به ۱۳۷۹ ویدئو و محتوای لایو و استریم به ۱۲۳۲ بازدید می‌رسد. این اختلاف نشان می‌دهد محتوای سرگرم‌کننده و روایت‌محور در مقایسه با ضبط ساده بازی کردن، ظرفیت بیشتری برای جذب مخاطب دارد.

بخش دیگری از گزارش به پخش زنده اختصاص دارد. در شب ۲۰ آبان ۱۴۰۵، تعداد ۲۷۷ استریمر بازی به‌صورت هم‌زمان در آپارات پخش زنده داشته‌اند. کال آف دیوتی با ۴۱ استریمر، ماینکرفت با ۲۹ استریمر و جی‌تی‌ای با ۲۷ استریمر، بازی‌های پرتکرار در این بازه بوده‌اند.

بر اساس توضیح گزارش، پخش زنده بیشتر در میان استریمرهای رده‌های میانی رواج دارد و کانال‌های بزرگ‌تر بیشتر به انتشار ویدئوهای از پیش ضبط‌شده متکی هستند.

بنیاد: حمایت از استریمرها به معنای پرداخت پول نیست

حاجی‌میرزایی در بخش دیگری از مراسم، درباره برنامه بنیاد برای حمایت از استریمرها توضیح داد. او گفت هدف این نیست که بنیاد به همه استریمرها کمک مالی کند؛ چراکه این گروه در حال حاضر سازوکار اقتصادی خود را دارند. از نگاه او، حمایت مؤثرتر به معنای به رسمیت شناختن جایگاه استریمرها، اتصال آن‌ها به زنجیره ارزش صنعت بازی و کمک به حل مشکلاتی است که فعالیت حرفه‌ای آن‌ها را دشوار می‌کند.

او مشکلات مالیاتی و حقوقی و همچنین مسائل مربوط به زیرساخت و کیفیت اتصال به اینترنت را از جمله حوزه‌هایی دانست که بنیاد می‌تواند برای رفع آن‌ها نقش‌آفرینی کند.

مدیرعامل بنیاد همچنین گفت گام بعدی پس از انتشار این داده‌نما، شنیدن دغدغه‌های استریمرها و بررسی ظرفیت‌های بنیاد برای پاسخ به آن‌هاست. به گفته او، این پروژه قرار نیست به همین گزارش محدود بماند و بنیاد امیدوار است در ادامه بتواند با گردآوری داده‌های دقیق‌تر، بخش‌های مختلف زنجیره ارزش صنعت بازی کشور را نیز بررسی کند.

پاسخ مدیرعامل بنیاد به نگرانی درباره افزایش نظارت بر استریمرها

حاجی‌میرزایی در پاسخ به پرسش ویجیاتو مبنی بر اینکه آیا جمع‌آوری و انتشار اطلاعات استریمرها ممکن است زمینه افزایش نظارت و محدودیت برای آن‌ها را فراهم کند، گفت:

مدیرعامل بنیاد همچنین تأکید کرد نهادهای نظارتی مستقل از این پروژه وظایف خود را انجام می‌دهند و انتشار داده‌های این چنینی قرار نیست تغییری در این روند ایجاد کند.

از نظر او، مسئله اصلی باید فراهم کردن شرایطی باشد که استریمرها بتوانند فعالیت حرفه‌ای خود را ادامه دهند و ارتباط مؤثرتری با صنعت بازی کشور برقرار کنند.