استاندارد IP گوشی چیست؟ تفاوت IP67 و IP68 چیست؟
حقیقت گوشیهای ضدآب
امروزه یکی از مهمترین ویژگیهایی که هنگام خرید گوشی هوشمند مورد توجه قرار میگیرد، مقاومت در برابر آب و گرد و غبار است. بسیاری از کاربران تصور میکنند وقتی روی مشخصات یک گوشی عبارتهایی مثل IP67 یا IP68 نوشته شده، یعنی دستگاه کاملا ضدآب است و هیچ خطری آن را تهدید نمیکند.

اما واقعیت این است که مفهوم «ضدآب بودن» در گوشیهای موبایل آنقدرها هم ساده نیست. استانداردهایی که روی گوشیها درج میشود، بیشتر به معنی مقاومت محدود در برابر آب هستند، نه نفوذناپذیر بودن کامل. در این مقاله از ویجیاتو، به صورت کامل بررسی میکنیم که استاندارد IP چیست، تفاوت IP67 و IP68 در گوشیهای هوشمند چیست و آیا میتوان با گوشی دارای IP68 شنا کرد یا نه.
استاندارد IP گوشی چیست؟
IP یک سیستم کدگذاری شناخته شده بین المللی است که شرایطی را توصیف میکند که هر دستگاه در برابر آن آزمایش شده است. همچنین یک راهنمای مرجع مفید برای مصرفکنندگانی است که باید بدانند دستگاهشان تا چه سطحی در برابر گرد و غبار و آب محافظت میکند.

این استاندارد توسط کمیسیون بینالمللی الکتروتکنیک (IEC) تعریف شده و برای تعیین میزان مقاومت دستگاههای الکترونیکی در برابر عوامل محیطی استفاده میشود. گواهی IP مشخص میکند که یک دستگاه، از جمله گوشی موبایل، تا چه حد در برابر موارد زیر مقاوم است:
- نفوذ آب و رطوبت
- ورود گرد و غبار
- نفوذ اجسام جامد مانند شن، خاک و ذرات ریز
به همین دلیل استاندارد IP را میتوان یکی از اصلیترین معیارها برای تشخیص میزان محافظت گوشی در شرایط محیطی مختلف دانست.
کد IPXX چه چیزی را نشان میدهد؟
هنگامی که محصولی را میبینید که رتبه IP دارد، به جز حروف IP شامل دو عدد نیز خواهد بود. به عنوان مثال، آیفون 12 دارای رتبه IP68 برای مقاومت در برابر آب و گرد و غبار است. دو عدد بعد از IP به ترتیب نشاندهندهی مقاومت در برابر جامدات و مایعات است. در مورد آیفون 12، 6 نشان دهندهی مقاومت در برابر نفوذ جامدات مثل گرد و غبار و 8 نشاندهندهی مقاومت در برابر نفوذ مایعات مانند آب است. IP(S)(L)
- S = ضریب مقاومت در برابر نفوذ جامدات
- L = ضریب مقاومت در برابر نفوذ مایعات
عدد اول در استاندارد IP: مقاومت در برابر گرد و خاک
عدد اول در استاندارد IP بین 0 تا 6 تعریف میشود و نشاندهنده میزان مقاومت دستگاه در برابر ورود اجسام جامد است:
- 0: بدون محافظت
- 1: محافظت در برابر اجسام بزرگتر از 50 میلیمتر
- 2: محافظت در برابر اجسام بزرگتر از 12 میلیمتر
- 3: محافظت در برابر اجسام بزرگتر از 2.5 میلیمتر
- 4: محافظت در برابر اجسام بزرگتر از 1 میلیمتر
- 5: مقاومت در برابر گرد و غبار (ورود محدود مشکلی ایجاد نمیکند)
- 6: محافظت کامل در برابر گرد و خاک (Dust-tight)
به همین دلیل، عدد 6 بالاترین سطح محافظت در برابر گرد و غبار محسوب میشود.
عدد دوم در استاندارد IP: مقاومت در برابر آب
عدد دوم نیز میزان مقاومت گوشی در برابر نفوذ آب را مشخص میکند و معمولا بین 0 تا 8 (و در برخی موارد تا 9) تعریف میشود:
- 0: بدون محافظت
- 1: محافظت در برابر چکیدن عمودی آب
- 2: محافظت در برابر پاشش آب با زاویه 15 درجه
- 3: محافظت در برابر پاشش آب با زاویه 60 درجه
- 4: محافظت در برابر پاشش آب از تمام جهات
- 5: محافظت در برابر پاشش آب با فشار کم
- 6: محافظت در برابر پاشش آب با فشار زیاد
- 7: محافظت در برابر غوطهوری کوتاه در آب تا عمق 1 متر
- 8: محافظت در برابر غوطهوری طولانیتر و عمیقتر در آب
مقاومت در برابر نفوذ جامدات در مقیاس 0 – 6 و مقاومت در برابر نفوذ مایعات در مقیاس 0 – 8 درجهبندی میشود. IP00 یا IPXX کمترین حفاظت در مقیاس رتبهبندی IP و درجه حفاظت IP68 بالاترین رتبهبندی مقاومت در برابر آب و گرد و غبار حال حاضر است.

آیا گوشیهای دارای استاندارد IP واقعا ضدآب هستند؟
یکی از بزرگترین اشتباهات کاربران این است که تصور میکنند همه گوشیهای دارای استاندارد IP، کاملا ضدآب هستند. در حالی که حتی استانداردهای IP67 و IP68 هم به معنی «ضدآب بودن کامل» نیستند. این استانداردها تنها نشان میدهند گوشی در شرایط مشخص و کنترل شده، تا حدی میتواند از نفوذ آب جلوگیری کند.
تفاوت IP67 و IP68 چیست؟
دو استاندارد IP67 و IP68 رایجترین گواهیهای مقاومتی در گوشیهای هوشمند هستند. این دو گواهی در ظاهر شبیه به هم هستند، اما تفاوت اصلی آنها در میزان تحمل گوشی در برابر آب است. در هر دو استاندارد، عدد اول یعنی 6 نشاندهنده مقاومت کامل در برابر گرد و غبار است. اما عدد دوم متفاوت است:
استاندارد IP67
IP67 یعنی گوشی میتواند:
- تا عمق 1 متر
- به مدت حداکثر 30 دقیقه
- در آب شیرین و ساکن
بدون آسیب جدی دوام بیاورد.
استاندارد IP68
IP68 یعنی گوشی میتواند:
- در عمق بیشتر از 1 متر
- به مدت زمان طولانیتر
در برابر نفوذ آب مقاومت کند. البته عمق دقیق و مدت زمان دقیق در استاندارد IP68 معمولا توسط سازنده مشخص میشود و ممکن است از مدلی به مدل دیگر متفاوت باشد.

IPX7 یعنی چه؟
گاهی در مشخصات برخی محصولات به جای عدد اول، حرف X دیده میشود؛ مانند استاندارد IPX7. وجود حرف X یعنی دستگاه از نظر مقاومت در برابر گرد و غبار یا اجسام جامد آزمایش نشده است. در چنین حالتی دستگاه فقط از نظر مقاومت در برابر آب رتبهبندی شده و سازنده تضمینی برای مقاومت در برابر گرد و خاک ارائه نمیدهد.
به عنوان مثال، IPX7 یعنی دستگاه میتواند:
- تا عمق 1 متر
- به مدت 30 دقیقه
در آب دوام بیاورد، اما در برابر گرد و غبار هیچ سطح محافظتی مشخصی ندارد.

تفاوت ضد آب و مقاوم در برابر آب چیست؟
قبل از بررسی مسائل تخصصی در خصوص IP ها لازم است بدانید waterproof به معنی ضدآب و water-resistant به معنی مقاوم در برابر آب است و این دو اصطلاح باهم تفاوتهایی دارند. ضدآب بودن دستگاه یعنی بدون توجه به مدت زمان میتواند در آب غوطهور باشد و غیرقابل نفوذ است اما مقاوم بودن در برابر آب یعنی دستگاه میتواند تا حدودی از ورود آب جلوگیری کند و نمیتوان از جلوگیری نفوذ آب در آن کاملا مطمئن بود.
- Waterproof (ضدآب کامل): ضدآب بودن یعنی دستگاه کاملا غیرقابل نفوذ است و میتواند بدون محدودیت زمانی در آب قرار بگیرد.
- Water-resistant (مقاوم در برابر آب): مقاوم بودن در برابر آب یعنی دستگاه تا حد مشخصی میتواند مانع نفوذ آب شود، اما این محافظت محدود است و تضمین صد درصدی وجود ندارد.
واقعیت این است که گوشیهای هوشمند حتی با استاندارد IP68 هم معمولا در دسته water-resistant قرار میگیرند، نه waterproof.

آیا همه آبها برای گوشی یکسان هستند؟
یکی دیگر از نکات مهم این است که تستهای استاندارد IP معمولا با آب شیرین تمیز و ساکن انجام میشود. به همین دلیل نباید تصور کرد گوشی در هر نوع آب و هر شرایطی کاملا ایمن است. برای مثال:
- آب شور دریا خاصیت خورندگی دارد و میتواند به درزگیرهای گوشی آسیب بزند.
- آب استخر دارای کلر و مواد شیمیایی است که ممکن است چسبها و واشرهای گوشی را ضعیف کند.
- نوشیدنیهای اسیدی یا چسبناک مانند نوشابه و آبمیوه خطر بیشتری نسبت به آب معمولی دارند.

مقاومت در برابر آب دائمی نیست
یکی از مهمترین واقعیتهایی که کمتر به آن توجه میشود این است که مقاومت گوشی در برابر آب، همیشگی نیست. گوشی شما زمانی بیشترین سطح محافظت را دارد که تازه آن را از جعبه خارج کردهاید. اما به مرور زمان، واشرهای لاستیکی و چسبهایی که مانع ورود آب میشوند فرسوده میشوند و قدرت آببندی دستگاه کاهش پیدا میکند.
همچنین ضربه خوردن گوشی هم میتواند باعث کاهش مقاومت آن شود. هر بار که گوشی روی زمین میافتد یا در جیب تحت فشار خم میشود، ممکن است درزگیرهای داخلی کمی جابهجا شوند و مسیرهای ریزی برای ورود آب ایجاد شود.
آیا میتوان با گوشی دارای IP67 یا IP68 شنا کرد؟
با توجه به توضیحات بالا، شاید این سوال برای شما پیش آمده باشد که آیا میتوان با گوشیهای دارای استاندارد IP67 یا IP68 شنا کرد یا نه. پاسخ روشن است: خیر، این کار توصیه نمیشود. دلیل اصلی این است که هیچ گوشی هوشمندی کاملا ضدآب نیست و تستهای استاندارد IP در محیط آزمایشگاهی انجام میشود، نه در شرایط واقعی مثل استخر یا دریا.

در استخر، مواد شیمیایی مانند کلر میتواند به مرور زمان به درزگیرهای گوشی آسیب بزند. همچنین در آب دریا، نمک و املاح معدنی میتوانند باعث خوردگی و آسیب جدی در پورتها و قطعات داخلی شوند. بنابراین شنا کردن همراه گوشی، حتی اگر IP68 داشته باشد، ریسک بالایی دارد و معمولا ارزش امتحان کردن ندارد.
جمعبندی: آیا استاندارد IP68 یعنی گوشی ضدآب کامل است؟
خیر. استاندارد IP68 به معنی ضدآب بودن کامل نیست، بلکه فقط نشان میدهد گوشی در شرایط مشخص، برای مدت محدود و در آب شیرین میتواند مقاومت مناسبی داشته باشد. در نهایت، بهترین کار این است که گوشی خود را حتی با داشتن IP68، کاملا ایمن در برابر آب در نظر نگیرید و تا حد ممکن از تماس مستقیم آن با آب جلوگیری کنید. گواهی IP یک مزیت مهم است، اما تضمین صد درصدی برای نجات گوشی در تمام شرایط نیست.
برای گفتگو با کاربران ثبت نام کنید یا وارد حساب کاربری خود شوید.