یک پژوهش تازه از وضعیت پیچیده درآمدزایی پلتفرم استیم حکایت می‌کند

یک پژوهش تازه تصویری جالب و در عین حال نگران‌کننده از وضعیت درآمدزایی اقتصاد استیم و پی‌سی‌ گیمینگ ارائه کرده است. براساس این بررسی، تنها یک درصد از بازی‌های پریمیوم استیم حدود ۸۴.۵ درصد از درآمد تخمینی این پلتفرم را به دست می‌آورند و نیمی از بازی‌های پریمیوم در طول عمر خود کمتر از ۳۶۲۲ دلار درآمد داشته‌اند.

این تحقیق توسط پلتفرم کشف بازی We Love It انجام شده است. «ایچیرو لمب» و «مت مارتین‌دیل» از Totally Human Media با همکاری دکتر تیم ارمیلوف از VaporLens، درآمد تخمینی ۹۹ هزار و ۲۰۶ بازی پولی استیم را بررسی کرده‌اند. لمب پیش‌تر بین سال‌های ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۰ در شرکت ولو فعالیت می‌کرد و در توسعه Steam Labs با هدف بهبود سیستم کشف و پیشنهاد بازی‌ها نقش داشته است.

البته این پژوهش با یک محدودیت مهم همراه است؛ زیرا ولو هیچ‌گاه آمار دقیق درآمد بازی‌های استیم را منتشر نمی‌کند. به‌همین دلیل، پژوهشگران با استفاده از تعداد نقد و بررسی‌های ثبت‌شده برای هر بازی، تعداد فروش آن را تخمین زده‌اند.

در روش اصلی این تحقیق، هر نقد استیم معادل حدود ۳۵ نسخه فروش در‌نظر گرفته شده و این رقم در قیمت فعلی بازی ضرب می‌شود. البته پژوهشگران گزینه‌های «محافظه‌کارانه‌تر با ضریب ۲۰» و «خوش‌بینانه‌تر با ضریب ۵۰» را هم بررسی کرده‌اند.

پژوهش به خودی خود تاکید دارد که این نسبت برای تمام بازی‌ها یکسان نیست و تخفیف‌های استیم هم می‌توانند تاثیر قابل‌توجهی بر میزان فروش‌های داشته باشند. بنابراین، اعداد ارائه‌شده را نباید درآمد واقعی و قطعی بازی‌ها درنظر گرفت.

این بررسی فقط بازی‌های پریمیوم را شامل می‌شود؛ بنابراین بازی‌های رایگان بزرگی مانند Counter-Strike در آن حضور ندارند. هم‌چنین نرم‌افزارهای غیرگیمینگ، بازی‌های بزرگسالان و عناوینی که هنوز منتشر نشده‌اند از مجموعه داده حذف شده‌اند. از میان ۱۳۶ هزار و ۲۸۱ عنوان اولیه، در نهایت ۹۹ هزار و ۲۰۶ بازی برای تحلیل انتخاب شدند.

نتایج نشان داده است:

• نیمی از تمام بازی‌های پریمیوم استیم در طول عمر خود کمتر از ۳۶۲۲ دلار درآمد تخمینی داشته‌اند.
• بازی قرارگرفته در «صدک» ۹۰ حدود ۲۳۶ هزار و ۱۸۴ دلار درآمد داشته است.
• بازی‌های حاضر در «صدک» ۹۹ حداقل ۱۵ میلیون و ۸۷۲ هزار و ۳۱ دلار درآمد داشته‌اند.
• حدود ۸۰۲۴ بازی از بازی‌های بررسی‌شده حتی یک نقد و بررسی هم در استیم ندارند.

برای درک بهتر این اختلاف، کافی است نگاهی به موفق‌ترین بازی‌ها بیندازیم. در میان عناوینی که حدود ۱۰۰ میلیون دلار یا بیشتر درآمد داشته‌اند، نام بازی‌هایی مثل: Half-Life 2 - Vampire Survivors Terraria - Among Us - Stardew Valley - Valheim - Schedule 1 - Palworld و Baldur's Gate 3 دیده می‌شود. در صدر این فهرست هم Grand Theft Auto V قرار گرفته است.

به گفته پژوهشگران، اگر این نمودار را با مقیاس خطی نمایش دهیم، تقریبا به یک خط صاف با چند صد نقطه قابل مشاهده تبدیل می‌شود؛ تصویری که به‌خوبی نابرابری شدید در اقتصاد استیم را نشان می‌دهد.

یکی دیگر از نکات جالب این تحقیق، سرعت رشد کاتالوگ استیم است. طبق گزارش، تعداد بازی‌های موجود روی این پلتفرم سریع‌تر از درآمد آن افزایش پیدا کرده و همین موضوع باعث عمیق‌تر شدن فاصله میان بازی‌های موفق و سایر عناوین شده است.

در سال ۲۰۲۴ تعداد ۱۹ هزار و ۷۱۴ بازی روی استیم منتشر شد. این رقم در سال ۲۰۲۵ به ۲۳ هزار و ۱۰۷ بازی رسید. برای مقایسه، در سال ۲۰۱۸ تنها ۷۴۲۷ بازی منتشر شده بود.

در سال ۲۰۲۶ هم تاکنون ۱۵ هزار و ۸۱۴ بازی روی استیم عرضه شده و هنوز چند ماه شلوغ دیگر تا پایان سال باقی مانده است.

این رشد سریع در حالی اتفاق می‌افتد که درآمد استیم و شرکت ولو هم در سال‌های اخیر افزایش قابل‌توجهی داشته است. طبق گزارشی که ماه گذشته منتشر شد، درآمد استیم برای ولو در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ از کل درآمد این پلتفرم در سال ۲۰۲۰ بیشتر بوده است.

این تحقیق اطلاعات جالبی درباره عملکرد ژانرهای مختلف هم ارائه می‌دهد. براساس داده‌های استخراج‌شده، بازی‌های «سندباکس» در سال‌های اخیر رشد قابل‌توجهی روی استیم داشته‌اند و اکنون از نظر درآمد میانه و عملکرد ۱۰ درصد برتر، قابل‌اعتمادترین ژانر این پلتفرم محسوب می‌شوند.

«سندباکس» هم‌چنین در سال ۲۰۲۶ از نظر نسبت رقابت به درآمد، عملکرد بسیار خوبی دارد و درآمد تخمینی هر بازی آن از بسیاری از ژانرهای بزرگ‌تر بیشتر است.

پس از ژانز سندباکس، ژانرهای زیر در میان پردرآمدترین دسته‌ها قرار گرفته‌اند:

• ویژوال ناول
• شبیه‌سازی
• نقش‌آفرینی
• ترسناک
• ترس روان‌شناختی
• پوینت اند کلیک
• ورزشی
• شوتر اول‌شخص

البته درآمد بازی‌های ورزشی و تیراندازی اول‌شخص تا حد زیادی تحت تاثیر درآمد حاصل از پرداخت‌های درون‌برنامه‌ای قرار دارد. هم‌چنین به دلیل حذف بازی‌های رایگان بزرگی مانند کانتر، آمار این ژانرها تصویر کاملی از بازار ارائه نمی‌دهد.

در طرف مقابل، بازی‌های پلتفرمر دوبعدی و سه‌بعدی از نظر درآمد در میان ضعیف‌ترین ژانرهای استیم قرار گرفته‌اند. داده‌های مربوط به زمان اوج هر ژانر هم نشان می‌دهد عملکرد این دسته‌ها در سال‌های اخیر دشوارتر شده است.

ژانرهای «اکشن» و «ادونچر» هم به‌دلیل گستردگی و محبوبیت زیاد، سال‌ها جزو غول‌های استیم بوده‌اند؛ با این حال، ژانرهایی مانند «شبیه‌ساز» و «استراتژی» از نظر تعداد عناوین جدید به‌تدریج در حال نزدیک شدن به ژانرهای محبوب استیم هستند.

البته دسته‌بندی ژانرها همیشه ساده نیست. برای مثال، مشخص نیست عنوانی مانند Hollow Knight: Silksong دقیقا باید در گروه پلتفرمرهای دوبعدی قرار بگیرد یا به‌دلیل نبود برچسب «مترویدوینیا»، در دسته‌های گسترده‌تری مانند «اکسپلوریشن» یا «اکشن» محاسبه شود. پژوهشگران برای حل این مسئله تنها زمانی یک بازی را متعلق به ژانر خاصی می‌دانند که آن ژانر در میان شش تگ محبوب بازی قرار گرفته باشد.

این تحقیق تصویری بسیار واضح از رقابت شدید در بازار استیم ارائه می‌دهد. تعداد بازی‌های منتشرشده با سرعت زیادی افزایش یافته، اما بخش عمده درآمد هم‌چنان در اختیار تعداد بسیار کمی از عناوین قرار دارد.

به بیان ساده، برای هر بازی مستقلی که به یک موفقیت بزرگ تبدیل می‌شود، صدها یا حتی هزاران بازی دیگر وجود دارند که هرگز به چنین سطحی از موفقیت مالی نمی‌رسند.