چرا خرید Mass Effect می‌تواند به ضرر ایکس‌باکس تمام شود؟

پس از لغو پروژه جدید Mass Effect و تعطیلی استودیوی BioWare، گروهی از بازیکنان در شبکه‌های اجتماعی از ایکس‌باکس و آشا شارما، مدیرعامل این شرکت، خواسته‌اند امتیاز این مجموعه را خریداری کنند. هرچند چنین تصمیمی از سوی ایکس‌باکس دور از انتظار نیست، نویسنده این گزارش معتقد است که این اقدام، با وجود جذابیت ظاهری، می‌تواند از نظر تجاری اشتباه بزرگی باشد.

تریلر داخلی فاش‌شده از نسخه جدید Mass Effect واقعاً چشمگیر به نظر می‌رسید و مانند بسیاری از بازی‌های لغوشده، این حسرت را در میان طرفداران ایجاد کرد که چه تجربه‌ای می‌توانست در انتظارشان باشد. بااین‌حال، باید توجه داشت که تریلرهای داخلی معمولاً برای جلب موافقت مدیران و دریافت مجوز ادامه توسعه ساخته می‌شوند و لزوماً نمایانگر محصول نهایی نیستند. نویسنده گزارش با اشاره به تریلر داخلی فاش‌شده Battlefield 2042 یادآوری می‌کند که قضاوت درباره یک بازی بر اساس چنین ویدیوهایی می‌تواند گمراه‌کننده باشد.

طبق گزارشی که مایک استراو از رسانه Insider Gaming سال گذشته منتشر کرد، EA حتی ایده فروش کل استودیوی BioWare را نیز بررسی کرده بود؛ اما ظاهراً مذاکرات به نتیجه نرسیدند یا قیمت پیشنهادی آن‌قدر بالا بود که خریداران احتمالی از معامله صرف‌نظر کردند. از نگاه نویسنده، شرایط فعلی نیز چندان متفاوت نیست.

پس از انتشار خبر تعطیلی BioWare و لغو پروژه Mass Effect، موجی از درخواست‌ها برای خرید این مجموعه توسط ایکس‌باکس در شبکه‌های اجتماعی شکل گرفت. ده‌ها کاربر مستقیماً آشا شارما را خطاب قرار دادند. نویسنده معتقد است چنین اقدامی شاید از نظر بهبود تصویر عمومی ایکس‌باکس مفید باشد، اما این مزیت به‌تنهایی برای توجیه هزینه‌های سنگین خرید و توسعه یک بازی جدید کافی نیست.

EA نیز با توجه به ساختار مالی معامله مالکیت این شرکت، با فشارهای اقتصادی قابل‌توجهی روبه‌رو است. این معامله با حدود ۲۰ میلیارد دلار تأمین مالی بدهی تعهدشده همراه بوده و طبیعتاً هزینه پروژه‌ها و چشم‌انداز تجاری آن‌ها را بیش از پیش زیر ذره‌بین قرار می‌دهد. البته شواهد روشنی وجود ندارد که این معامله مستقیماً باعث لغو پروژه‌های اخیر یا تعطیلی BioWare شده باشد؛ بااین‌حال، فشار مالی بیشتر می‌تواند احتیاط ناشران را در صنعتی که همین حالا هم با ریسک‌های زیادی مواجه است، افزایش دهد. اگر EA تصمیم به فروش امتیاز Mass Effect بگیرد، بعید نیست قیمت درخواستی آن از گذشته بالاتر باشد.

نویسنده برای توضیح ابعاد اقتصادی این تصمیم، یک سناریوی فرضی مطرح می‌کند: اگر خرید امتیاز Mass Effect حدود ۳۰۰ میلیون دلار هزینه داشته باشد و ساخت بازی جدید نیز به ۳۰۰ میلیون دلار دیگر نیاز پیدا کند، مجموع هزینه‌ها به ۶۰۰ میلیون دلار خواهد رسید. برآورد او این است که حتی بدون احتساب هزینه خرید امتیاز، بازی جدید باید حدود پنج میلیون نسخه روی پلتفرم ایکس‌باکس بفروشد تا سود اندکی به همراه داشته باشد.

وجود سرویس Game Pass نیز لزوماً این معادله را تغییر نمی‌دهد. نویسنده معتقد است Mass Effect به‌تنهایی احتمالاً آن‌قدر جذاب نیست که فروش کنسول‌ها را به شکل چشمگیری افزایش دهد یا صدها هزار مشترک جدید برای Game Pass جذب کند.

مدل اشتراکی ایکس‌باکس پرسش دیگری را نیز مطرح می‌کند: آیا دسترسی میلیون‌ها مشترک به یک بازی بزرگ، درآمد کافی برای جبران هزینه‌های ساخت آن ایجاد می‌کند؟ برآوردهای اخیر اشخاص ثالث درباره Gears of War: E-Day نشان می‌دهند که ممکن است تعداد زیادی از کاربران یک بازی بزرگ را از طریق اشتراک تجربه کنند، درحالی‌که میزان فروش مستقیم آن پایین‌تر باشد. Game Pass بدون شک برای مشترکان ارزشمند است، اما میزان درآمد اضافی حاصل از این تعامل برای توجیه هزینه‌های چندصد میلیون دلاری تولید بازی‌های AAA همچنان محل بحث است.

این مشکل البته به ایکس‌باکس محدود نمی‌شود و کل صنعت بازی را درگیر کرده است. بر اساس محاسبات نویسنده، یک بازی ۷۰ دلاری که توسط ناشری فاقد فروشگاه اختصاصی عرضه می‌شود، برای جبران هزینه‌های ۳۰۰ میلیون دلاری ساخت باید حدود ۶.۵ میلیون نسخه بفروشد؛ زیرا بخشی از درآمد فروش به فروشگاه‌های دیجیتال می‌رسد. اگر هزینه فرضی خرید امتیاز Mass Effect را نیز به این رقم اضافه کنیم، تعداد نسخه‌های لازم برای سربه‌سر شدن هزینه‌ها به‌مراتب بیشتر خواهد شد.

البته می‌توان استدلال کرد که خرید امتیاز مالکیت یک مجموعه را برای چندین بازی آینده تضمین می‌کند و نباید تمام هزینه خرید آن را به یک نسخه اختصاص داد. بااین‌حال، نویسنده معتقد است در صنعتی که شکست تجاری یک بازی AAA می‌تواند به تعطیلی کامل یک استودیو منجر شود، نادیده گرفتن این هزینه‌ها تصمیم عاقلانه‌ای نیست. حتی موفقیت نسبی یک بازی نیز همیشه امنیت شغلی سازندگان آن را تضمین نمی‌کند.

آمارهای عمومی فروش نیز نشان می‌دهند که هیچ‌یک از نسخه‌های Mass Effect در نخستین سال عرضه به چنین سطحی از فروش نرسیده‌اند. طبق برآوردهای منتشرشده، Mass Effect 3 موفق‌ترین قسمت مجموعه از نظر تجاری بوده و تا سال ۲۰۲۳، یعنی حدود ۱۰ سال پس از انتشار، بین ۶ تا ۷ میلیون نسخه فروش داشته است. بنابراین، از نظر نویسنده مشخص نیست چرا باید انتظار داشت نسخه جدید بتواند در مدت‌زمانی بسیار کوتاه‌تر، فروش لازم برای جبران هزینه‌های سنگین خود را ثبت کند.

در نهایت، ایکس‌باکس توانایی خرید امتیاز Mass Effect را دارد؛ اما این به معنای منطقی بودن چنین تصمیمی نیست. نویسنده نیز مانند بسیاری از طرفداران دوست دارد این مجموعه دوباره به صحنه بازگردد، اما هشدار می‌دهد که خرید پرهزینه آن ممکن است به قمار مالی دیگری منجر شود؛ قماری که در صورت شکست، می‌تواند پروژه را بار دیگر به تعطیلی بکشاند و مشاغل بیشتری را از بین ببرد.

از نگاه او، مشکل اصلی کمبود علاقه به ساخت نسخه جدید Mass Effect نیست؛ بلکه هزینه تولید چنین بازی‌ای در مقیاسی است که امروزه از آثار AAA انتظار می‌رود، ممکن است دیگر از نظر اقتصادی توجیه‌پذیر نباشد. اگر صنعت بازی به نقطه‌ای رسیده باشد که ساخت دنباله‌ای برای مجموعه‌ای محبوب مانند Mass Effect چنین ریسک بزرگی به همراه داشته باشد، آینده مدل فعلی تولید بازی‌های پرهزینه با پرسش‌های جدی روبه‌رو خواهد شد.