برای بسیاری از گیمرها، بازی کردن فقط یک سرگرمی ساده نیست؛ یک راه فرار از شلوغی‌های روزمره و فرصتی برای ورود به دنیاهای جدید است. اما در کنار انتخاب بهترین کارت گرافیک، مانیتور گیمینگ یا صندلی حرفه‌ای، یک موضوع مهم معمولا نادیده گرفته می‌شود: تمیز نگه داشتن تجهیزات و لوازم جانبی گیمینگ.

بسیاری از کاربران زمانی سراغ تمیز کردن وسایل گیمینگ می‌روند که ظاهر آن‌ها کاملا کثیف شده باشد یا عملکردشان افت کند. درحالی‌که گرد و غبار، چربی پوست، عرق دست، مو و ذرات ریز محیط به‌مرور روی عملکرد تجهیزات تاثیر می‌گذارند. یک کنترلر کثیف ممکن است واکنش دقیق روز اول را نداشته باشد، یک موس آلوده می‌تواند دقت حرکات را کاهش دهد و یک هدست تمیزنشده هم تجربه صوتی خوبی ارائه نمی‌دهد.

معمولا هنگام صحبت از نظافت سیستم، بیشتر افراد فقط به تمیز کردن کیس کامپیوتر گیمینگ فکر می‌کنند؛ اما لوازم جانبی که هر روز با دست و صورت تماس دارند، اهمیت بیشتری دارند. کنترلر، کیبورد، موس، مانیتور و هدست جزو وسایلی هستند که باید برای آن‌ها برنامه مشخصی داشته باشید.

خبر خوب این است که برای مراقبت از تجهیزات گیمینگ به ابزار پیچیده‌ای نیاز ندارید. چند وسیله ساده مثل الکل ایزوپروپیل، دستمال میکروفایبر، گوش‌ پاک‌ کن، برس نرم و هوای فشرده برای بیشتر کارها کافی هستند. با چند دقیقه رسیدگی منظم، هم عمر تجهیزات بیشتر می‌شود و هم تجربه بازی تمیزتر و راحت‌تری خواهید داشت.

---

هر چند وقت یک‌بار باید تجهیزات گیمینگ را تمیز کنیم؟

زمان مناسب برای تمیز کردن لوازم گیمینگ به میزان استفاده، محیط و نوع وسیله بستگی دارد. کسی که روزی چند ساعت بازی می‌کند، طبیعتا بیشتر از فردی که هفته‌ای چند بار سراغ بازی می‌رود، نیاز به نظافت تجهیزات دارد. برای اطلاعات بیشتر مقاله‌ی «چگونه عمر مفید مانیتور گیمینگ را افزایش دهیم: نکات مهم نگهداری برای گیمرها» را مطالعه کنید.

یک برنامه تقریبی برای شروع:

وسیله گیمینگ	زمان پیشنهادی تمیزکاری
کنترلر بازی	هر ۲ تا ۳ هفته
کیبورد گیمینگ	هر ۲ تا ۴ هفته
موس گیمینگ	ماهی یک‌بار
هدست گیمینگ	تمیزکاری سطحی بعد از استفاده سنگین، تمیزکاری عمیق هر ۲ تا ۴ هفته
مانیتور گیمینگ	هر چند هفته یا هنگام مشاهده لکه و گرد و غبار

البته این زمان‌ها قانون ثابت نیستند. اگر حیوان خانگی دارید، محیط پرگرد و غبار است یا هنگام بازی زیاد خوراکی مصرف می‌کنید، فاصله بین تمیزکاری‌ها باید کمتر شود.

کنترلر کثیف یعنی کنترلر کم‌واکنش‌تر

کنترلر یکی از مهم‌ترین بخش‌های ارتباط بین گیمر و دستگاه بازی است. فرقی نمی‌کند با ایکس باکس، پلی استیشن یا PC بازی کنید؛ دسته همان وسیله‌ای است که تمام فرمان‌ها را از دست شما به سیستم منتقل می‌کند.

به‌همین‌دلیل، تمیز کردن کنترلر فقط برای ظاهر بهتر نیست. آلودگی‌هایی مثل گرد و غبار، چربی دست، عرق و ذرات پوست می‌توانند اطراف دکمه‌ها، جوی‌استیک‌ها و شکاف‌های کوچک جمع شوند. در طول زمان، این تجمع آلودگی ممکن است باعث شود دکمه‌ها حس اولیه خود را از دست بدهند یا حرکت جوی‌استیک‌ها روان نباشد.

اگر فقط خودتان از کنترلر استفاده می‌کنید و هر روز بازی می‌کنید، تمیز کردن آن هر دو تا سه هفته یک‌بار انتخاب مناسبی است. اما اگر کنترلر بین چند نفر مشترک است، بهتر است این فاصله را کمتر کنید و هر یک تا دو هفته آن را تمیز کنید. برای اطلاعات بیشتر مقاله‌ی «تکنیک‌های ساده برای نگهداری بهتر از کنترلرهای گیمینگ | مراقبت از کنترلر بازی» را مطالعه کنید.

بهترین روش تمیز کردن کنترلر بازی

برای تمیز کردن کنترلر به ابزار زیادی نیاز ندارید:

• الکل ایزوپروپیل
• گوش‌ پاک‌ کن
• دستمال میکروفایبر
• هوای فشرده

ابتدا کنترلر را خاموش کنید، کابل آن را جدا کنید و اگر باتری قابل جدا شدن دارد، باتری را خارج کنید. سپس مقدار کمی الکل ایزوپروپیل روی گوش‌ پاک‌ کن بزنید. گوش‌ پاک‌ کن باید فقط مرطوب باشد، نه خیس؛ چون ورود مایع به داخل کنترلر می‌تواند به قطعات الکترونیکی آسیب بزند.

اطراف دکمه‌ها، جوی‌استیک‌ها، پد جهت‌ها و لبه‌های کنترلر را با دقت تمیز کنید. برای خارج کردن گرد و غبار از شکاف‌های باریک، هوای فشرده همراه با یک برس نرم گزینه مناسبی است.

در پایان، با یک دستمال میکروفایبر سطح کنترلر را پاک کنید تا لکه‌ها و اثر انگشت باقی نماند. اگر الکل ایزوپروپیل در دسترس ندارید، مقدار کمی سرکه سفید رقیق‌شده با آب برای تمیز کردن سطح بیرونی مناسب است؛ فقط نباید اجازه دهید مایع وارد بخش‌های داخلی شود.

کیبورد گیمینگ را تمیز نگه دارید؛ دشمن پنهان بین کلیدها

کیبورد گیمینگ یکی از وسایلی است که بیشتر از چیزی که فکر می‌کنیم آلودگی جذب می‌کند. فاصله بین کلیدها، محل قرار گرفتن دست‌ها و استفاده طولانی‌مدت باعث می‌شود گرد و غبار، چربی پوست، ذرات غذا و آلودگی‌های محیطی به‌مرور داخل کیبورد جمع شوند.

این موضوع فقط ظاهر کیبورد را خراب نمی‌کند. در بعضی موارد، تجمع آلودگی بین کلیدها باعث می‌شود فشردن کلیدها حس اولیه را نداشته باشد یا عملکرد بعضی دکمه‌ها دچار مشکل شود. مخصوصا در بازی‌های رقابتی که هر میلی‌ثانیه اهمیت دارد، یک کیبورد تمیز تجربه بهتری ایجاد می‌کند.

اگر هر روز از کیبورد برای بازی یا کار استفاده می‌کنید، بهتر است هر دو تا چهار هفته یک‌بار آن را تمیز کنید. اگر کیبورد بین چند نفر مشترک است، تمیزکاری هفتگی انتخاب بهتری است.

روش درست تمیز کردن کیبورد گیمینگ

برای تمیزکاری معمولی، چند ابزار ساده کافی است:

• دستمال میکروفایبر
• الکل ایزوپروپیل
• گوش‌ پاک‌ کن
• هوای فشرده
• برس نرم

قبل از شروع، کیبورد را از کامپیوتر جدا کنید. اگر کیبورد بی‌سیم دارید، آن را خاموش کنید و باتری را خارج کنید. برای تمیز کردن سطح کلیدها، مقدار کمی الکل ایزوپروپیل روی دستمال یا گوش‌ پاک‌ کن بزنید و به‌آرامی کلیدها و بخش‌های اطراف آن‌ها را پاک کنید. ریختن مستقیم مایع روی کیبورد کار درستی نیست، چون ممکن است مایع وارد مدارهای داخلی شود.

تمیز کردن عمیق کیبورد مکانیکی

اگر از کیبورد مکانیکی استفاده می‌کنید، کار کمی ساده‌تر است؛ چون بیشتر مدل‌ها اجازه می‌دهند کلیدها جدا شوند. با استفاده از ابزار Keycap Puller می‌توانید کلیدها را جدا کنید و هرکدام را جداگانه بشویید. برای این کار، آب گرم و چند قطره مایع ظرفشویی کافی است. بعد از شست‌وشو، اجازه دهید کلیدها کاملا خشک شوند و سپس دوباره آن‌ها را نصب کنید.

تمیزکاری عمیق کیبورد مکانیکی معمولا هر چند ماه یک‌بار کافی است، اما اگر زیاد پشت سیستم هستید یا هنگام بازی خوراکی مصرف می‌کنید، بهتر است زودتر انجام شود.

مراقب کیبوردهای غشایی باشید

اگر کیبورد شما از نوع Membrane یا غشایی است، کلیدها را جدا نکنید. این مدل‌ها ساختار متفاوتی دارند و باز کردن آن‌ها ممکن است باعث آسیب شود. برای کیبوردهای غشایی، هوای فشرده، برس نرم و دستمال الکلی بهترین گزینه‌ها هستند.

اگر نمی‌دانید کیبورد شما مکانیکی است یا غشایی، معمولا کیبوردهای مکانیکی هنگام فشار دادن کلیدها حس مشخص‌تر و صدای بیشتری ایجاد می‌کنند، درحالی‌که مدل‌های غشایی معمولا نرم‌تر و کم‌صداتر هستند.

تفاوت را با یک مانیتور گیمینگ تمیز ببینید

هنگام خرید مانیتور گیمینگ معمولا مواردی مثل رزولوشن، نرخ نوسازی، زمان پاسخ‌دهی و نوع پنل در اولویت قرار می‌گیرند. اما تمیز نگه داشتن صفحه‌نمایش هم بخش مهمی از نگهداری تجهیزات گیمینگ است. گرد و غبار، اثر انگشت و لکه‌های روی صفحه می‌توانند کیفیت تصویر را کمتر کنند. مخصوصا در مانیتورهای بزرگ یا مدل‌هایی با پنل براق، حتی یک لکه کوچک هم سریع به چشم می‌آید.

زمان مناسب برای تمیز کردن مانیتور به محیط بستگی دارد. در یک اتاق تمیز، هر چند هفته یک‌بار کافی است. اما اگر میز شما نزدیک پنجره، محیط پرگرد و غبار یا محل رفت‌وآمد زیاد قرار دارد، احتمالا به تمیزکاری بیشتری نیاز دارید.

بهترین روش تمیز کردن مانیتور گیمینگ

قبل از شروع، مانیتور را خاموش کنید و کابل برق را جدا کنید. این کار هم ایمنی بیشتری دارد و هم باعث می‌شود لکه‌ها روی صفحه خاموش بهتر دیده شوند. برای تمیز کردن نمایشگر:

• از دستمال میکروفایبر استفاده کنید.
• فشار زیادی به پنل وارد نکنید.
• از دستمال کاغذی استفاده نکنید.
• شیشه‌پاک‌کن‌های معمولی را روی صفحه نزنید.

ابتدا با یک دستمال میکروفایبر خشک، گرد و غبار سطح نمایشگر را پاک کنید. اگر لکه‌ها باقی ماندند، مقدار کمی آب مقطر یا محلول مخصوص نمایشگر را روی دستمال بزنید و سپس صفحه را تمیز کنید.

برای لکه‌های سخت‌تر، ترکیب آب مقطر و سرکه سفید به نسبت ۵۰-۵۰ می‌تواند موثر باشد. البته برای مانیتورهای لمسی بهتر است فقط از آب مقطر استفاده کنید. هوای فشرده برای خود صفحه‌نمایش مناسب نیست، اما برای تمیز کردن دریچه‌های تهویه، پایه و بخش‌های بیرونی مانیتور کاربرد زیادی دارد.

بیشتر بخوانید: چگونه مانیتور گیمینگ خود را تمیز و سالم نگه دارید

موس کثیف می‌تواند دقت بازی را کاهش دهد

برای بسیاری از گیمرها، مخصوصا بازیکنان بازی‌های شوتر و رقابتی، موس یکی از مهم‌ترین تجهیزات گیمینگ است. سرعت حرکت، دقت نشانه‌گیری و واکنش سریع همگی به عملکرد درست موس وابسته هستند.

یک موس کثیف ممکن است باعث شود حرکت نشانگر روان نباشد، چرخ اسکرول درست کار نکند یا کلیدها حس همیشگی را نداشته باشند. گرد و غبار، چربی دست و ذرات کوچک معمولا در اطراف کلیدها و شکاف‌های بدنه جمع می‌شوند. برای شروع، تمیز کردن ماهی یک‌بار زمان مناسبی است. البته گیمرهایی که روزانه چند ساعت بازی می‌کنند، بهتر است فاصله کوتاه‌تری برای نظافت در نظر بگیرند.

چگونه موس گیمینگ را تمیز کنیم؟

ابتدا موس را خاموش کنید و کابل آن را جدا کنید. در مدل‌های بی‌سیم، باتری را خارج کنید. برای گرد و غبار داخل شکاف‌ها، هوای فشرده بهترین گزینه است. برای قسمت‌هایی که آلودگی بیشتری دارند، می‌توانید از یک خلال دندان یا ابزار باریک تمیزکاری استفاده کنید؛ فقط مراقب باشید به بدنه یا قطعات داخلی فشار وارد نکنید.

سطح بیرونی موس را با دستمال بدون پرز یا دستمال آغشته به مقدار کمی الکل پاک کنید. چرخ اسکرول را فراموش نکنید، چون معمولا یکی از کثیف‌ترین بخش‌های موس است. اگر از موس Trackball استفاده می‌کنید، گوی آن را خارج کنید و بخش داخلی محل قرار گرفتن توپ را تمیز کنید. بعد از پایان کار، قبل از استفاده دوباره مطمئن شوید همه بخش‌ها کاملا خشک هستند.

هدست گیمینگ تمیز، صدای بهتر و راحتی بیشتر

هدست گیمینگ یکی از تجهیزات مهم برای تجربه بهتر بازی است. یک هدست خوب نه‌تنها صدای بازی را دقیق‌تر منتقل می‌کند، بلکه در بازی‌های آنلاین ارتباط با هم‌تیمی‌ها را هم بهتر می‌کند. هدست به‌دلیل تماس مستقیم با پوست و مو، یکی از وسایلی است که سریع‌تر کثیف می‌شود. چربی پوست، عرق، مو و گرد و غبار روی پدهای گوشی، هدبند و میکروفون جمع می‌شوند. بعد از یک جلسه طولانی بازی، بهتر است سطح بیرونی هدست را تمیز کنید. برای تمیزکاری عمیق‌تر، هر دو تا چهار هفته یک‌بار زمان مناسبی است.

روش تمیز کردن هدست گیمینگ

برای شروع، بخش‌های بیرونی هدست مثل هدبند و گوشی‌ها را با دستمال میکروفایبر و مقدار کمی الکل ایزوپروپیل پاک کنید. اگر پدهای گوشی قابل جدا شدن هستند، آن‌ها را طبق دستور سازنده جدا کنید و با آب گرم و مقدار کمی صابون ملایم تمیز کنید. بعد از شست‌وشو اجازه دهید کاملا خشک شوند.

اگر پدها جدا نمی‌شوند، از یک دستمال میکروفایبر کمی مرطوب استفاده کنید. برای میکروفون، یک گوش‌ پاک‌ کن خشک معمولا کافی است. اگر آلودگی بیشتری وجود دارد، مقدار کمی الکل ایزوپروپیل استفاده کنید.برای پورت‌ها و محل اتصال کابل‌ها، هوای فشرده گزینه مناسبی است. مراقب باشید هیچ مایعی وارد این بخش‌ها نشود.

اشتباهات رایج هنگام تمیز کردن تجهیزات گیمینگ

بعضی روش‌های تمیزکاری ممکن است بیشتر از اینکه کمک کنند، به تجهیزات آسیب بزنند. چند اشتباه رایج:

استفاده از آب زیاد؛ بزرگ‌ترین دشمن تجهیزات الکترونیکی

یکی از رایج‌ترین اشتباهات هنگام تمیز کردن تجهیزات گیمینگ، استفاده بیش از حد از آب یا مایعات است. بعضی کاربران برای پاک کردن لکه‌ها، دستمال را کاملا خیس می‌کنند یا مایع پاک‌ کننده را مستقیم روی دستگاه می‌ریزند؛ کاری که می‌تواند خطرناک باشد.

کنترلر، کیبورد، موس و هدست داخل خود قطعات الکترونیکی دارند و ورود رطوبت به بخش‌های داخلی ممکن است باعث خرابی مدارها، ایجاد اتصال کوتاه یا کاهش عمر دستگاه شود. روش درست این است که همیشه مقدار کمی مایع را روی دستمال میکروفایبر یا گوش‌ پاک‌ کن بزنید، نه روی خود دستگاه. دستمال باید فقط کمی مرطوب باشد، نه خیس.

برای مثال، هنگام تمیز کردن کنترلر بازی، نباید الکل یا محلول پاک‌ کننده را مستقیما روی دکمه‌ها اسپری کنید. بهتر است ابتدا گوش‌ پاک‌ کن را کمی مرطوب کنید و سپس اطراف کلیدها و جوی‌ استیک‌ها را پاک کنید. همچنین بعد از تمیزکاری، اجازه دهید دستگاه کاملا خشک شود و سپس دوباره آن را روشن یا به سیستم متصل کنید.

استفاده از مواد شوینده قوی؛ تمیزی بیشتر همیشه بهتر نیست

بعضی افراد تصور می‌کنند هرچه ماده شوینده قوی‌تر باشد، نتیجه بهتر خواهد بود. اما تجهیزات گیمینگ با وسایل معمولی خانه تفاوت دارند و مواد شیمیایی قوی ممکن است به آن‌ها آسیب بزنند. استفاده از شیشه‌ پاک‌ کن، سفید کننده‌ها، مواد چند منظوره خانگی یا پاک‌ کننده‌های حاوی ترکیبات نامناسب می‌تواند پوشش محافظ نمایشگر، رنگ بدنه پلاستیکی یا روکش پدهای هدست را خراب کند.

برای بیشتر تجهیزات گیمینگ، الکل ایزوپروپیل با درصد مناسب گزینه امن‌تری است. این ماده معمولا سریع تبخیر می‌شود و برای پاک کردن چربی و آلودگی‌های سطحی کاربرد زیادی دارد. برای مانیتورهای گیمینگ باید حساسیت بیشتری داشته باشید. پنل نمایشگر دارای لایه‌های محافظی است که مواد نامناسب ممکن است به آن‌ها آسیب بزنند. به‌همین‌دلیل، محلول‌های مخصوص نمایشگر یا آب مقطر گزینه‌های بهتری هستند.

فشار زیاد هنگام پاک کردن؛ مراقب قطعات حساس باشید

یکی دیگر از اشتباهات رایج، فشار بیش از حد هنگام تمیز کردن است. بعضی کاربران برای از بین بردن لکه‌ها یا گرد و غبار، فشار زیادی به سطح دستگاه وارد می‌کنند؛ اما این کار همیشه نتیجه خوبی ندارد. صفحه‌نمایش مانیتور یکی از حساس‌ترین بخش‌های ستاپ گیمینگ است. فشار زیاد روی پنل می‌تواند باعث ایجاد مشکل در نمایش تصویر شود یا به پوشش صفحه آسیب بزند.

همین موضوع درباره قطعات کوچک‌تر هم صدق می‌کند. جوی‌استیک‌های کنترلر، چرخ اسکرول موس و کلیدهای کیبورد مکانیزم‌های ظریفی دارند. تمیز کردن آن‌ها باید با حرکت آرام انجام شود، نه با فشار زیاد. برای خارج کردن گرد و غبار از شکاف‌ها هم بهتر است از هوای فشرده یا برس نرم استفاده کنید. فرو کردن اجسام تیز با فشار زیاد داخل شکاف‌های دستگاه ممکن است به قطعات داخلی آسیب بزند.

تمیز نکردن دست‌ها قبل از بازی؛ شروع دوباره آلودگی

حتی اگر تجهیزات خود را مرتب تمیز کنید، دست‌های کثیف دوباره خیلی سریع آن‌ها را آلوده می‌کنند. دست‌ها در طول روز با سطوح مختلف تماس دارند و چربی طبیعی پوست، عرق و ذرات محیط را به کنترلر، موس و کیبورد منتقل می‌کنند. شستن دست‌ها قبل از شروع بازی یک کار ساده است، اما تاثیر زیادی روی تمیزی تجهیزات دارد. این کار مخصوصا برای کنترلر، موس و هدست که تماس مستقیم با بدن دارند، اهمیت بیشتری دارد.

همچنین بهتر است هنگام بازی کمتر کنار میز گیمینگ غذا بخورید. خرده‌های غذا و چربی می‌توانند به‌راحتی وارد بین کلیدهای کیبورد یا شکاف‌های کنترلر شوند. اگر عادت دارید ساعت‌های طولانی بازی کنید، یک استراحت کوتاه برای پاک کردن دست‌ها و مرتب کردن میز می‌تواند تفاوت زیادی ایجاد کند.

استفاده اشتباه از هوای فشرده

هوای فشرده یکی از بهترین ابزارها برای تمیز کردن تجهیزات گیمینگ است، اما استفاده نادرست از آن هم می‌تواند مشکل‌ساز شود. بعضی کاربران اسپری هوای فشرده را خیلی نزدیک به قطعات می‌گیرند یا با فشار زیاد از آن استفاده می‌کنند. این کار ممکن است باعث شود گرد و غبار بیشتر به داخل دستگاه منتقل شود یا حتی به قطعات کوچک آسیب برسد. هنگام استفاده از هوای فشرده:

• فاصله مناسب را حفظ کنید.
• اسپری را برای مدت طولانی روی یک نقطه نگه ندارید.
• آن را روی صفحه‌نمایش استفاده نکنید.
• برای تمیز کردن دریچه‌ها و شکاف‌ها از آن کمک بگیرید.

جدا نکردن برق یا باتری قبل از تمیزکاری

یکی از نکاتی که بعضی کاربران فراموش می‌کنند، قطع اتصال دستگاه قبل از نظافت است. قبل از تمیز کردن:

• کابل USB را جدا کنید.
• کنترلر را خاموش کنید.
• باتری دستگاه‌های بی‌سیم را در صورت امکان خارج کنید.
• لپ‌تاپ یا تجهیزات دارای برق مستقیم را از شارژ جدا کنید.

این کار هم ایمنی بیشتری دارد و هم احتمال آسیب به دستگاه را کاهش می‌دهد.

استفاده از دستمال نامناسب

هر دستمالی برای تجهیزات گیمینگ مناسب نیست. دستمال‌های زبر، حوله‌های معمولی یا دستمال کاغذی ممکن است روی بعضی سطوح خط ایجاد کنند یا پرز باقی بگذارند. دستمال میکروفایبر انتخاب بهتری است، چون:

• گرد و غبار را بهتر جذب می‌کند.
• سطح تجهیزات را خراش نمی‌دهد.
• برای نمایشگر و بدنه مناسب است.

برای تمیز کردن نمایشگر، همیشه از پارچه نرم و تمیز استفاده کنید و از دستمالی که قبلا برای پاک کردن سطوح دیگر استفاده شده، کمک نگیرید.

کلام آخر؛ یک ستاپ تمیز، تجربه بازی بهتری می‌سازد

تمیز کردن تجهیزات گیمینگ فقط به زیبایی میز بازی مربوط نیست. کنترلر، کیبورد، موس، مانیتور و هدست مستقیما روی کیفیت تجربه بازی تاثیر می‌گذارند. یک برنامه ساده برای نظافت، همراه با چند ابزار ارزان مثل دستمال میکروفایبر و الکل ایزوپروپیل، می‌تواند عمر تجهیزات را بیشتر کند و جلوی افت عملکرد آن‌ها را بگیرد.

گاهی چند دقیقه تمیزکاری منظم همان چیزی است که باعث می‌شود یک وسیله قدیمی دوباره حس یک محصول تازه را پیدا کند. برای یک گیمر، داشتن یک ستاپ تمیز فقط ظاهر بهتر نیست؛ بخشی از تجربه بهتر بازی کردن است.