ارزش بازار انیمه ژاپن به ۲۸.۲ میلیون دلار رسیده و در بالاترین حالت خود قرار دارد

براساس آمار اولیه انجمن انیمیشن ژاپن (AJA)، ارزش بازار جهانی انیمه به رکورد ۴.۴۵ تریلیون ین، معادل ۲۸.۲ میلیارد دلار رسید. این رقم در مقایسه با سال گذشته ۱۵.۸ درصد افزایش داشته و نشان می‌دهد که مخاطبان خارج از ژاپن اکنون بیش از نیمی از درآمد این صنعت را تأمین می‌کنند.

ماساهیرو هاسه‌گاوا، سردبیر گزارش سالانه صنعت انیمه انجمن انیمیشن ژاپن، روز جمعه در جریان رویداد TIFFCOM، هم‌زمان با جشنواره بین‌المللی فیلم توکیو، آمار اولیه را ارائه کرد. ارقام نهایی قرار است در نسخه سال ۲۰۲۶ گزارش صنعت انیمه که در ماه دسامبر منتشر می‌شود، اعلام شوند.

نرخ رشد بازار انیمه نیز رکورد تازه‌ای ثبت کرده و با اندکی اختلاف از رشد ۱۵.۷ درصدی سال ۲۰۲۴ پیشی گرفته است. درآمد بازارهای بین‌المللی با افزایش ۱۷.۲ درصدی به ۲.۵۴ تریلیون ین، معادل ۱۶.۱ میلیارد دلار رسید. در همین حال، بازار داخلی ژاپن نیز رشد ۱۴.۱ درصدی را تجربه کرد و درآمد آن به ۱.۹۱ تریلیون ین، معادل ۱۲.۱ میلیارد دلار رسید.

سهم بازارهای خارجی از مجموع درآمد صنعت انیمه نیز از ۵۶.۵ درصد در سال گذشته به ۵۷.۱ درصد افزایش یافته است. بااین‌حال، بخش قابل‌توجهی از رشد اخیر به بازار داخلی ژاپن مربوط می‌شود. نرخ رشد این بازار در سال ۲۰۲۴ تنها ۴.۶ درصد بود؛ درحالی‌که بازارهای خارجی در همان سال رشد ۲۶ درصدی را ثبت کرده بودند.

برای سال‌ها، بازار داخلی ژاپن با رشد نسبتاً کندی مواجه بود و در مقابل، بازارهای بین‌المللی با سرعت بیشتری توسعه پیدا می‌کردند. هاسه‌گاوا معتقد است سال ۲۰۲۵ این روند را تغییر داده و هر دو بخش توانسته‌اند رشد قابل‌توجهی را تجربه کنند. درآمد خارجی صنعت انیمه نخستین بار در سال ۲۰۲۳ از درآمد بازار داخلی پیشی گرفت و این فاصله از آن زمان تاکنون هر سال بیشتر شده است.

البته هاسه‌گاوا هشدار داد که نرخ تبدیل ارز و شرایط اقتصادی جهان می‌توانند بر مقایسه درآمد بازارهای داخلی و خارجی تأثیر بگذارند. او همچنین تأکید کرد که درآمد بین‌المللی تنها به موفقیت آثار ژاپنی در کشورهای دیگر وابسته نیست و عوامل مختلفی در شکل‌گیری این آمار نقش دارند.

انجمن انیمیشن ژاپن برای بررسی وضعیت این صنعت از دو شاخص متفاوت استفاده می‌کند. شاخص نخست، مجموع هزینه‌های مصرف‌کنندگان برای تمام محصولات و خدمات مرتبط با انیمه را در نظر می‌گیرد؛ از تولیدات تلویزیونی و سینمایی گرفته تا سرویس‌های استریم، محصولات جانبی، موسیقی و رویدادهای زنده. شاخص دوم به درآمد مستقیم استودیوهای انیمیشن اختصاص دارد.

درآمد مستقیم استودیوهای ژاپنی نیز با رشد ۸.۴ درصدی به رکورد ۵۰۵.۵ میلیارد ین، معادل ۳.۲ میلیارد دلار رسید. البته این میزان رشد اندکی کمتر از افزایش ۹.۱ درصدی سال ۲۰۲۴ بود. سهم فعالیت‌های بین‌المللی از درآمد استودیوها نیز به ۲۷.۹ درصد رسید؛ درحالی‌که این رقم در سال گذشته ۲۵.۵ درصد بود.

هاسه‌گاوا توضیح داد که بسیاری از استودیوهای انیمیشن مستقیماً با شرکای تجاری خارجی همکاری نمی‌کنند و همین مسئله باعث شده سهم آن‌ها از درآمد بین‌المللی نسبتاً محدود باقی بماند. بااین‌حال، او به افزایش تمایل استودیوها برای مالکیت آثار خود و مدیریت مستقیم حقوق تجاری آن‌ها اشاره کرد و گفت:

او همچنین به عملکرد موفق آثار ژاپنی در گیشه کشورهای مختلف و رتبه‌بندی جهانی سرویس‌های استریم اشاره کرد. هاسه‌گاوا در این‌باره گفت هفته گذشته گزارشی دیده که نشان می‌داد یکی از انیمه‌های ژاپنی در رتبه دوم جهانی قرار گرفته است. او معتقد است که انیمه ژاپن سرانجام توانسته به جایگاه بین‌المللی مورد انتظار خود دست پیدا کند.

محبوبیت جهانی انیمه‌های ژاپنی را می‌توان در آمار وب‌سایت IMDb نیز مشاهده کرد. از میان ۳۰۰ سریال تلویزیونی که بیشترین رأی کاربران را دریافت کرده‌اند، ۱۰۰ عنوان متعلق به انیمه‌های ژاپنی هستند. همچنین ۹ اثر ژاپنی در میان ۲۰ سریال برتر این فهرست قرار دارند.

انیمه Attack on Titan با بیش از ۷۲۶ هزار رأی در صدر این رتبه‌بندی قرار گرفته و بالاتر از سریال «ریک و مورتی» ایستاده است. Death Note در جایگاه سوم و One Piece در رتبه نهم قرار دارند. از دیگر آثار ژاپنی حاضر در میان ۲۰ عنوان برتر می‌توان به Fullmetal Alchemist: Brotherhood، Demon Slayer، One-Punch Man، Naruto Shippuden، Jujutsu Kaisen و Hunter x Hunter اشاره کرد.

این آمار همچنین با برنامه دولت ژاپن برای افزایش صادرات محصولات فرهنگی ارتباط دارد. دولت این کشور قصد دارد تا سال ۲۰۳۳ درآمد حاصل از صادرات محصولات سرگرمی و فرهنگی را به ۲۰ تریلیون ین، معادل ۱۲۶.۹ میلیارد دلار برساند. از این میزان، انتظار می‌رود صنعت انیمه به‌تنهایی ۶ تریلیون ین، معادل ۳۸.۱ میلیارد دلار درآمد ایجاد کند. محصولات فرهنگی ژاپن در سال ۲۰۲۴ حدود ۶.۱ تریلیون ین، معادل ۳۸.۷ میلیارد دلار در بازارهای خارجی درآمد داشتند که تقریباً یک‌سوم آن به انیمه اختصاص داشت.

در نظرسنجی انجام‌شده برای گزارش انجمن انیمیشن ژاپن، استودیوها دو اولویت اصلی برای توسعه فعالیت‌های خود در بازارهای بین‌المللی را مشخص کرده‌اند.

هاسه‌گاوا در ادامه توضیح داد که انیمه سال‌ها در ژاپن به‌عنوان محرکی برای فروش محصولات، خدمات و محتوای جانبی عمل کرده است؛ اما موفقیت این صنعت در بازارهای خارجی تاکنون بیشتر به تماشای آثار محدود بوده است. به اعتقاد او، مرحله بعدی توسعه صنعت انیمه باید بر فروش محصولات جانبی و ارائه خدمات به طرفداران در سراسر جهان متمرکز شود.

او به‌طور ویژه از انیمه‌های خانوادگی نام برد؛ آثاری که در ژاپن میان نسل‌های مختلف شناخته‌شده هستند و می‌توانند ظرفیت بالایی برای توسعه بازار محصولات جانبی در کشورهای دیگر داشته باشند. هاسه‌گاوا معتقد است انتقال ساختار تجاری شکل‌گرفته در ژاپن به بازارهای بین‌المللی می‌تواند این صنعت را به هدف درآمدی ۶ تریلیون ینی خود نزدیک‌تر کند.

در پایان این نشست، کازوکو ایشیکاوا، رئیس انجمن انیمیشن ژاپن و استودیوی نیپون انیمیشن، بر ضرورت بهبود شرایط کاری فعالان این صنعت تأکید کرد. او گفت ایجاد محیطی مناسب که در آن خالقان آثار و تمام افرادی که در مدیریت و فرایند تولید مشارکت دارند بتوانند با آرامش خاطر به کار خود بپردازند، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.